آرتروز شصت دست یکی از انواع آرتروز (استئوآرتریت) است که در مفصل شصت دست رخ میدهد. برخی از مهمترین ویژگیهای آرتروز شصت دست که دکتر بهمن حسینی آنها را آماده کرده است عبارتند از:
- دردناکی: درد در ناحیه مفصل شست دست، به ویژه در هنگام انجام فعالیتهای روزمره مانند باز کردن شیشهها، چرخاندن کلید، باز کردن در و غیره.
- محدودیت حرکتی: به تدریج و با پیشرفت بیماری، دامنه حرکتی مفصل شست کاهش مییابد.
- تورم و حساسیت: مفصل شست دچار تورم و حساسیت شده و ممکن است گاهی قرمز شود.
- کاهش قدرت گرفتن و چنگش: به دلیل درد و محدودیت حرکتی، قدرت گرفتن اشیاء با دست کاهش مییابد.
درمان این وضعیت ممکن است شامل مسکنها، گرمادرمانی، فیزیوتراپی، استفاده از بریس و در مواردی پیشرفتهتر، جراحی باشد. پیشگیری از آرتروز شست دست نیز با کاهش فشارهای مکانیکی به مفصل امکانپذیر است.
پیشگیری از آرتروز شصت دست
با انجام اقدامات پیشگیرانه زیر ، میتوان از پیشرفت آرتروز شصت دست جلوگیری کرده و عملکرد مفصل را بهبود بخشید:
- کاهش فشار و استرس بر روی مفصل شست:
– اجتناب از فعالیتهای سنگین و پرتکرار که باعث آسیب به مفصل میشود
– استفاده از وسایل کمکی مانند اسپلینتها برای محافظت مفصل
- تقویت عضلات دست و مچ:
– انجام تمرینات قدرتی و ورزشهای مناسب برای تقویت عضلات
– افزایش ثبات و کنترل حرکتی مفصل
- بهبود وضعیت بدن:
– اصلاح عادات نشستن و ایستادن صحیح
– استفاده از وسایل کمکی مانند مچبند برای کاهش فشار
- کاهش وزن:
– کاهش وزن اضافی برای کاهش فشار بر روی مفصلها
- مراقبت از مفصل:
– استفاده از اسپلینتها در طول فعالیتهای پر فشار
– محافظت از مفصل در برابر آسیبهای احتمالی
- انجام معاینات دورهای:
– انجام معاینات مرتب برای تشخیص زودهنگام عوارض احتمالی
این اقدامات پیشگیرانه میتوانند خطر ابتلا به آرتروز در مفصل شست را کاهش دهند و پیشرفت بیماری را به تأخیر بیندازند. همچنین در صورت ابتلا به آرتروز، این اقدامات میتوانند سیر بیماری را بهبود بخشند.
اطلاع از خدمات دکتر بهمن حسینی.
دارو مناسب آرتروز شصت دست
برای درمان آرتروز شصت دست، داروهای مختلفی مورد استفاده قرار میگیرند که برخی از مهمترین آنها عبارتند از:
- داروهای ضددرد و ضدالتهاب:
– استامینوفن
– داروهای ضدالتهاب غیر استروئیدی (NSAIDs) مانند ایبوپروفن، ناپروکسن و کلودیاک
– داروهای مسکن مخدر مانند استامینوفن با کدئین
- داروهای کاهنده التهاب موضعی:
– کرمها و ژلهای حاوی داروهای ضدالتهاب غیر استروئیدی
– کورتیکواستروئیدهای موضعی
- داروهای تعدیلکننده بیماری:
– گلوکوزآمین و کندروئیتین سولفات
– داروهای تثبیت کننده مفصل مانند هیدروکسی کلروکین
- داروهای مکمل:
– ویتامینها و مواد معدنی مانند کلسیم، ویتامین D و غیره
انتخاب داروی مناسب برای هر بیمار به عوامل مختلفی نظیر شدت علائم، سن، شرایط پزشکی فرد و سابقه درمان قبلی بستگی دارد. لازم است بیمار با پزشک معالج خود مشورت کند تا داروی مناسب برای وی تجویز شود.
رژیم غذایی مناسب بهبود آرتروز شصت دست
رژیم غذایی مناسب برای بهبود و کنترل آرتروز شصت دست بسیار مهم است و در این مطلب به آن اشاره شده است :
- افزایش مواد غذایی ضد التهابی:
– میوهها و سبزیهای غنی از آنتی اکسیدان مانند سبزیهای برگ سبز، توتها، آووکادو و پرتقال
– ماهیهای چرب مانند ماهی آزاد که حاوی امگا-3 هستند
– چای سبز، زنجبیل و کورکومین که خواص ضدالتهابی دارند
- افزایش مصرف غذاهای سرشار از کلسیم و ویتامین D:
– لبنیات کم چرب مانند ماست و پنیر
– سبزیها و میوههایی مانند بروکلی، کلم و پرتقال
– مکملهای کلسیم و ویتامین D در صورت نیاز
- کاهش مصرف غذاهای التهابزا:
– گوشت قرمز و فرآوردههای گوشتی فرآوری شده
– غذاهای سرخ شده در روغن
– نوشابههای گازدار و شیرین
– غلات تصفیه شده و شیرینیها
- حفظ وزن سالم:
– پرهیز از اضافه وزن و چاقی که فشار بیشتری بر مفاصل وارد میکند
- هیدراته نگه داشتن بدن:
– نوشیدن آب کافی روزانه
این رژیم غذایی میتواند التهاب مفاصل را کاهش داده و سلامت آنها را بهبود بخشد.
علل آرتروز شصت دست
شناسایی کنترل علل آرتروز شصت دست مهم است و میتواند در پیشگیری و کنترل پیشرفت آرتروز شصت موثر باشد :
- افزایش سن:
– آرتروز یک بیماری مزمن است که با افزایش سن شیوع آن افزایش مییابد.
– به طور معمول بعد از سن 50 سالگی احتمال ابتلا به آرتروز شست افزایش مییابد.
- آسیب و تروما:
– هرگونه آسیب یا شکستگی در ناحیه مفصل شست دست میتواند به ایجاد آرتروز منجر شود.
– حرکات تکراری و بارگذاری بیش از حد بر مفصل شست نیز میتواند سبب آسیب مفصلی شود.
- بیماری های زمینهای:
– بیماریهایی مانند دیابت، چاقی و هورمونی میتوانند خطر ابتلا به آرتروز را افزایش دهند.
- عوامل ژنتیکی:
– برخی افراد به دلیل عوامل ژنتیکی مستعد ابتلا به آرتروز شست هستند.
- فشار مکانیکی مداوم:
– شغلهایی که نیاز به استفاده مکرر و فشرده از مفصل شست دارند مانند نجاران، باغبان ها و ورزشکاران میتوانند خطر آرتروز را افزایش دهند.
در بسیاری از موارد، ترکیبی از این عوامل زمینه ساز ابتلا به آرتروز شست دست هستند.
علائم آرتروز شصت دست
آرتروز مفصل شصت دست معمولاً با علائم زیر همراه است
این علائم میتواند تدریجا پیشرفت کنند و منجر به اختلال در عملکرد دست و انجام فعالیت های روزمره شوند. تشخیص و درمان به موقع آرتروز شصت دست اهمیت بالایی دارد:
- درد و التهاب:
– درد در ناحیه مفصل شصت دست که با استفاده از دست تشدید میشود.
– التهاب و تورم مفصل شصت در طول روز یا پس از فعالیتهای دستی.
- محدودیت حرکتی:
– کاهش دامنه حرکتی و انعطافپذیری مفصل شست دست.
– احساس سفتی و انجام حرکات با دشواری.
- ناپایداری و ضعف:
– ضعف و لرزش هنگام استفاده از مفصل شست.
– احساس ناپایداری و عدم اطمینان در استفاده از مفصل.
- صدای ساییدگی:
– شنیده شدن صداهای خشن و ساییدگی هنگام حرکت مفصل.
- آتروفی عضلات:
– کاهش حجم و قدرت عضلات اطراف مفصل شست به دلیل عدم استفاده.
- تغییرات ظاهری:
– ظاهر متورم و گرد شدن مفصل شست.
– تشکیل زائدههای استخوانی روی مفصل.
این علائم میتوانند به تدریج یا ناگهانی بروز کنند و شدت آنها نیز متفاوت است.
درمان آرتروز شصت دست
درمان آرتروز مفصل شصت دست هدف از آن کاهش درد ، بهبود عملکرد و جلوگیری از پیشرفت بیماری است. درمان باید متناسب با شدت بیماری و نیاز های فردی بیمار انجام شود:
- درمان دارویی:
– مصرف داروهای ضد التهاب غیراستروئیدی (NSAIDs) برای کاهش درد و التهاب.
– استفاده از داروهای موضعی مانند کرمهای ضد التهاب.
– در موارد شدید، تزریق کورتیکواستروئیدها به داخل مفصل.
- فیزیوتراپی و توانبخشی:
– انجام تمرینات کششی و قدرتی برای حفظ دامنه حرکتی و تقویت عضلات.
– استفاده از روشهای فیزیوتراپی مانند امواج فراصوت و ماساژ.
– استفاده از وسایل کمکی مانند اسپلینتها برای حمایت از مفصل.
- تغییرات سبک زندگی:
– کاهش فعالیتهای شغلی یا ورزشی که بر مفصل فشار وارد میکنند.
– کاهش وزن در افراد چاق برای کاهش بار مکانیکی وارد بر مفصل.
– استفاده از وسایل کمکی مانند واک استیک ها برای کاهش فشار بر مفصل.
- درمان جراحی:
– در موارد شدید و پیشرفته که سایر روشها موثر نباشند، جراحی مفصل شست انجام میشود.
– انواع جراحیها شامل آرتروپلاستی (تعویض مفصل)، آرترودز (سفت کردن مفصل) و برداشتن زائدههای استخوانی است.
درمان باید متناسب با شدت علائم و پیشرفت بیماری و نیاز فرد طراحی شود. در اکثر موارد درمان های محافظه کارانه مانند دارو و فیزیوتراپی مفید هستند.
تمرینات فیزیوتراپی مناسب آرتروز شصت دست
تمرینات زیر باید به صورت منظم و تحت نظارت فیزیوتراپیست انجام شوند . همچنین استراحت مناسب بین تمرینات نیز اهمیت دارد:
- تمرینات کششی:
– کشش و انتهای دامنه حرکتی مفصل شست در حرکات خم و باز کردن
– کشش عضلات مچ دست و انگشتان برای افزایش حرکت پیرامون مفصل شست
- تمرینات قدرتی:
– تمرینات مقاومتی برای تقویت عضلات کف دست و انگشتان
– استفاده از وزنه های سبک یا نوارهای کشسان برای تقویت
– انجام حرکات خم و باز کردن مفصل شست در برابر مقاومت
- تمرینات دامنه حرکتی:
– حرکات فعال و آزاد خم و باز کردن مفصل شست
– حرکات ایزومتریک (بدون حرکت) در دامنه حرکتی مفصل
- تمرینات ثبات:
– تمرینات لمس و احساس مفصل در وضعیتهای مختلف
– تمرینات کنترل موقعیت و ثبات مفصل شست
- تمرینات عملکردی:
– انجام فعالیتهای روزانه و کارهای دستی با هدف حفظ عملکرد
– استفاده از وسایل کمکی مانند اسپلینتها در طول فعالیتها
این تمرینات باید تحت نظارت فیزیوتراپیست انجام شوند و برنامه تمرینی متناسب با شرایط فرد طراحی شود. انجام منظم این تمرینات میتواند به بهبود علائم و عملکرد مفصل شست کمک کند.
مدت زمان بهبودی آرتروز شصت دست
بهبودی آرتروز مفصل شصت دست به عوامل مختلفی بستگی دارد و زمان بهبودی متفاوت است. در کلی میتوان گفت:
- مرحله بیماری:
– در مراحل اولیه آرتروز، بهبودی نسبتاً سریعتر میباشد.
– در مراحل پیشرفتهتر، روند بهبودی کندتر خواهد بود.
- درمان انجام شده:
– با انجام تمرینات فیزیوتراپی مناسب و استفاده از درمانهای دارویی، بهبودی سریعتر اتفاق میافتد.
– در صورت نیاز به جراحی، زمان بهبودی بعد از عمل چند ماه طول میکشد.
- شدت علائم:
– افراد با علائم شدیدتر، زمان بهبودی بیشتری دارند.
– افراد با علائم خفیفتر، سریعتر بهبود پیدا میکنند.
به طور کلی، در موارد خفیف تا متوسط آرتروز شست، با انجام درمانهای مناسب شامل فیزیوتراپی، دارو درمانی و استفاده از اسپلینت، بهبودی در طی 2 تا 6 ماه حاصل میشود. در موارد پیشرفتهتر یا شدیدتر، بهبودی کامل ممکن نیست و هدف کنترل علائم و بهبود عملکرد است.
کاهش درد آرتروز شصت دست
با ترکیب روش های زیر و پیگیری پزشک ، میتوان به طور موثری درد ناشی از آرتروز شصت را کاهش داد :
- درمان دارویی:
– استفاده از داروهای ضددرد مانند استامینوفن، ایبوپروفن یا ناپروکسن برای کاهش درد و التهاب.
– در موارد شدید، داروهای کورتیکواستروئید تزریقی ممکن است توصیه شود.
- استفاده از اسپلینت یا بریس:
– پوشیدن اسپلینت یا بریس مخصوص مفصل شست میتواند از فشار وارد بر مفصل بکاهد و درد را تسکین دهد.
– این وسایل به طور موقت درد را کاهش میدهند.
- تمرینات ورزشی و فیزیوتراپی:
– انجام تمرینات کششی و تقویتی برای عضلات اطراف مفصل شست میتواند انعطافپذیری و قدرت را بهبود ببخشد.
– فیزیوتراپی میتواند از طریق ماساژ و استفاده از امواج درمانی درد را تسکین دهد.
- استفاده از گرما و سرما:
– قرار دادن دست در آب گرم یا استفاده از پک گرم میتواند به کاهش درد کمک کند.
– استفاده از پک سرد نیز میتواند التهاب را کاهش دهد.
- کاهش فعالیتهای دردناک:
– پرهیز از فعالیتهایی که باعث تشدید درد میشوند تا حد امکان.
در صورت عدم پاسخ به این درمانهای محافظهکارانه، جراحی میتواند گزینهای برای درمان آرتروز پیشرفته مفصل شست باشد.
اطلاع از ارتروسکوپی شانه.
