آرتروسکومی یک روش نوین است که به علت سرعت بالای انجام آن امروزه از طرفداران زیادی برخوردار است. این روش دقت بالایی لازم دارد و برای پزشک کار حساس و سختی به حساب می آید اما برای بیمار بسیار آسان و کم استرس است چرا که در واقع یک جراحی سر پایی و بسیار کم تهاجم به حساب می آید که اگر توسط یک پزشک حاذق انجام شود نتیجه ی بسیار خوب و راضی کننده ای را در پی خواهد داشت. یکی از پزشکان با تجربه در این زمینه دکتر حسینی جراح و متخصص ارتوپد میباشد که با مراجعه به ایشان میتوان مشاوره دقیق را دریافت کرد. آرتروسکوپی برای قسمت های مختلفی از بدن انجام میشود که یکی از این قسمت ها شانه ها میباشند که در این مقاله به معرفی آن پرداخته شده است.
آرتروسکوپی شانه یک روش جراحی کم تهاجمی است که برای درمان مشکلات مختلف مفصل شانه استفاده می شود. توضیح بیشتر این روش درمانی به شرح زیر است:
ارتروسکوپی شانه
ارتروسکوپی شانه یک روش جراحی است که در آن از یک دوربین کوچک (آرتروسکوپ) برای بررسی و درمان مشکلات داخل مفصل شانه استفاده می شود این روش به جای جراحی باز، شرایطی را فراهم می کند که تنها برش های کوچکی در اطراف شانه ایجاد شود.
شرایط موارد استفاده از آرتروسکوپی شانه:
– پارگی های تاندون های روتاتور کاف
– آرتریت و آرتروز مفصل شانه
– بازسازی لبه غضروفی (لابروم) مفصل شانه
– برداشتن استخوان آکرومیون (آکرومیوپلاستی)
– برداشتن بورس زیر آکرومیون
از مزایای آرتروسکوپی شانه میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
زمان بهبودی و بازگشت به فعالیت های روزانه کوتاه تر، درد کمتر پس از جراحت ،عفونت و خونریزی کمتر و اسکار کوچک تر
در مجموع آرتروسکوپی شانه روشی مفید و کم تهاجمی برای درمان مشکلات مختلف شانه است که در صورت تشخیص صحیح می تواند نتایج بسیار خوبی به همراه داشته باشد.
آرتروسکوپی شانه یخ زده
ارتروسکوپی شانه یخ زده یک روش جراحی است که برای درمان کپسولیت چسبنده یا شانه یخ زده استفاده می شود. شانه یخ زده یک وضعیت دردناک و محدودیت دامنه حرکتی در مفصل شانه است که معمولاً در 3 مرحله رخ می دهد:
- مرحله دردناک (حدود 2-3 ماه): شانه بسیار دردناک است و دامنه حرکتی آن کاهش می یابد.
- مرحله جمود (4-12 ماه): دامنه حرکتی به طور قابل توجهی محدود می شود.
- مرحله بهبودی (12-24 ماه): به تدریج دامنه حرکتی شانه بهبود می یابد.
در مرحله جمود که محدودیت حرکتی بیشترین میزان را دارد، ارتروسکوپی شانه یخ زده می تواند کمک کننده باشد:
در این روش ابتدا، جراح با استفاده از آرتروسکوپ به داخل مفصل شانه نفوذ کرده و کپسول مفصلی را به آرامی پاره می کند تا دامنه حرکتی افزایش یابد همچنین ممکن است کورتیکواستروئید داخل مفصلی نیز تزریق شود تا روند التهاب و درد را کاهش دهد. پس از عمل، بیمار باید به فیزیوتراپی برای بازگشت سریع تر دامنه حرکتی شانه بپردازد.
در مجموع، آرتروسکوپی شانه یخ زده یک گزینه مناسب برای درمان مرحله جمود است که می تواند به بهبود سریع تر عملکرد شانه کمک کند.
آرتروسکوپی شانه چگونه انجام میشود؟
آرتروسکوپی شانه یک روش جراحی کم تهاجمی است که به شرح زیر انجام میشود:
بیهوشی عمومی یا بیحسی موضعی: برای انجام این عمل، بیمار به صورت بیهوش یا فقط قسمت شانه بیحس میشود سپس چند روزنه کوچک (حدود 1 سانتیمتر) در اطراف شانه ایجاد میشود تا جراح بتواند دوربین ارتروسکوپ و ابزارهای جراحی را وارد مفصل کند.
پس از وارد شدن دوربین، جراح وضعیت داخل مفصل شانه را مشاهده و ارزیابی میکند.
در مرحله بعدی جراح با استفاده از ابزارهای خاص، به آرامی کپسول مفصلی را پاره میکند تا دامنه حرکتی افزایش یابد.
در صورت نیاز، جراح میتواند سایر مشکلات مفصل شانه مانند پارگی تاندونها را نیز در همین حین درمان کند.
در پایان عمل، روزنهها با بخیههای کوچک بسته میشوند و پانسمان استریل قرار داده میشود.
کل این عمل جراحی شانه حدود 1 تا 2 ساعت طول میکشد. پس از آن، بیمار باید به فیزیوتراپی پرداخته تا در طی چند ماه به بازگشت تدریجی دامنه حرکتی شانه کمک کند.
آرتروسکوپی شانه با ترمیم روتاتور کاف چیست؟
آرتروسکوپی شانه همراه با ترمیم روتاتور کاف یک نوع عمل جراحی کم تهاجمی است که برای درمان پارگی تاندونهای عضلات روتاتور کاف انجام میشود که مراحل انجام آن شامل همان مواردی که در بالا ذکر شد میباشد.
اقدامات قبل از آرتروسکوپی شانه
قبل از انجام آرتروسکوپی شانه، اقدامات و توصیههای پزشکی زیر انجام میشود:
- ارزیابی پزشکی:
گرفتن شرح حال کامل از بیمار،انجام معاینه فیزیکی دقیق شانه و درخواست تصویربرداری (رادیوگرافی، سونوگرافی یا MRI) برای تأیید تشخیص
- آزمایشات پیشجراحی:
انجام آزمایشات خون روتین و انجام الکتروکاردیوگرام (ECG) برای بررسی سلامت قلب
- آمادهسازی بیمار:
توصیه به نداشتن مصرف داروهای پیشانعقادی و ضدالتهابی چند روز قبل از عمل و آموزش نحوه عمل جراحی، مراقبتهای بعد از آن و زمان بهبودی و گرفتن رضایتنامه کتبی از بیمار
- آمادهسازی محل عمل:
تراشیدن موهای محل جراحی و ضدعفونی کردن پوست محل عمل
- بیهوشی:
انجام بیهوشی عمومی یا بیحسی موضعی به توصیه متخصص بیهوشی
این اقدامات آمادگیهای لازم را برای انجام آرتروسکوپی شانه فراهم میکند تا جراحی با ایمنی و موفقیت بیشتری انجام شود.
نحوه خوابیدن بعد از آرتروسکوپی شانه
بعد از انجام آرتروسکوپی شانه، نحوه خوابیدن و استراحت بیمار به شرح زیر است:
-
روش خوابیدن:
توصیه میشود بیمار به پشت بخوابد و شانه آسیب دیده را بالا نگه دارد ، میتوان از بالشت یا بریس ارتوپدی برای نگهداشتن شانه استفاده کرد و اجتناب از خوابیدن روی شانه آسیب دیده نیز ضروری است.
-
زمان استراحت:
در روزهای اول پس از عمل، بیمار نیاز به استراحت بیشتری دارد توصیه میشود 6-8 ساعت در روز بخوابد و در طول روز نیز استراحت کند.
-
حرکات و فعالیتها:
انجام حرکات ساده مانند باز و بسته کردن انگشتان دست و مچ دست مجاز است، تحرک محدود بازو در جهت افقی و عمودی با حمایت بریس ارتوپدی امکانپذیر است و اجتناب از هرگونه فعالیت سنگین و بلند کردن اشیاء سنگین نیز توصیه میشود.
-
دیگر توصیهها:
استفاده از پک سرما برای کاهش درد و تورم شانه و مصرف داروهای تجویزشده برای درد و التهاب
این دستورالعملها به بهبودی سریعتر و پیشگیری از عوارض کمک میکند.
ایا فیزیوتراپی بعد از عمل آرتروسکوپی شانه امکان پذیر است؟
فیزیوتراپی یکی از مهمترین بخشهای درمان بعد از عمل آرتروسکوپی شانه است. فیزیوتراپی در این مرحله به شرح زیر انجام میشود:
- مرحله اول (2-4 هفته اول بعد از عمل):
تمرکز بر بازگرداندن دامنه حرکتی مفصل شانه ،استفاده از تکنیکهای کششی و حرکات محدود، تقویت عضلات کوچک اطراف مفصل شانه و انجام تمرینات ایزومتریک (بدون حرکت مفصل)
- مرحله دوم (4-8 هفته بعد از عمل):
تمرکز بر بازگرداندن قدرت و استقامت عضلات شانه ، تمرینات مقاومتی با استفاده از وزنه یا کشهای ورزشی و تمرینات عملکردی برای بازگشت به فعالیتهای روزانه
- مرحله سوم (8-12 هفته بعد از عمل):
تمرکز بر بازگرداندن عملکرد کامل شانه ،تمرینات تخصصی برای ورزش یا فعالیتهای خاص و تمرینات پیشرفته برای تقویت قدرت و استقامت
در طول این دوره، فیزیوتراپیست به طور مرتب بیمار را ارزیابی کرده و برنامه درمانی را متناسب با پیشرفت وی تنظیم میکند.
مراقبت های بعد از عمل آرتروسکوپی شانه
مراقبتهای پس از عمل آرتروسکوپی شانه بسیار مهم هستند.این مراقبت ها به شرح زیر است:
-
استراحت و محدودیت حرکتی:
پوشیدن آتل یا سرخ بازو در اولین روزهای پس از عمل برای حفظ ثبات شانه ،محدودیت حرکت شانه در 2-4 هفته اول برای بهبود التیام و التهاب و استراحت کامل در روزهای اول پس از عمل و تدریجاً افزایش فعالیت
-
کاهش درد و التهاب:
استفاده از یخ پک، داروهای ضددرد و ضدالتهاب طبق دستور پزشک و انجام حرکات آرام و محدود شانه برای تحریک گردش خون
-
مراقبت از محل جراحی:
نگه داشتن پانسمان تمیز و خشک و مراجعه به پزشک برای بررسی بخیهها و تعویض پانسمان در زمان مناسب
-
فیزیوتراپی:
شروع فیزیوتراپی از هفتههای اول پس از عمل برای بازگرداندن دامنه حرکتی و قدرت عضلانی و انجام تمرینات مناسب تحت نظر فیزیوتراپیست
-
بازگشت به فعالیتهای روزانه و ورزشی:
بازگشت تدریجی به فعالیتهای روزانه طبق دستور پزشک معالج و برنامه ریزی برای بازگشت به ورزش و فعالیتهای ورزشی در مشورت با پزشک
رعایت این مراقبتها به بهبود سریعتر و کاملتر عملکرد شانه کمک خواهد کرد.
زمان بهبودی بعد از عمل آرتروسکوپی شانه چقدر است؟
زمان بهبودی پس از عمل آرتروسکوپی شانه به عوامل مختلفی بستگی دارد، اما به طور معمول این روند طی 2-6 ماه طول میکشد:
- 2-4 هفته اول:
درد و التهاب شانه به تدریج کاهش مییابد ، محدودیت حرکتی شانه وجود دارد و استراحت و محافظت از شانه انجام میشود
- 1-2 ماه بعد:
شروع فیزیوتراپی و تمرینات توانبخشی، بازگشت تدریجی به فعالیتهای روزانه و بهبود دامنه حرکتی شانه
- 2-4 ماه بعد:
افزایش قدرت و استقامت عضلات شانه ،بازگشت به اکثر فعالیتهای روزمره وآمادهسازی برای بازگشت به ورزش
- 4-6 ماه بعد:
بازگشت کامل به ورزش و فعالیتهای ورزشیدو رسیدن به عملکرد طبیعی شانه
در کل، بیشتر بیماران پس از 4-6 ماه به عملکرد طبیعی و دامنه کامل حرکتی شانه خود بازمیگردند. اما این زمان بندی میتواند متفاوت باشد و به عوامل مختلفی از جمله نوع جراحی، میزان آسیب، سن و سلامت عمومی بیمار بستگی دارد.
به صورت کلی روش آرتروسکوپی روشی کم خطر،کم استرس و با سرعت بالاست و هزینه ی آن با توجه به عواملی نظیر دستمزد پزشک، محل آسیب و دارو ها و آتل هایی که پس از جراحی باید تهبه شود، متفاوت است و بهتر است برای آطلاع از شرایط و هزینه ها به پزشک مراجعه شود تا علاوه بر دریافت مشاوره و نوع درمان،اطلات کافی راجع به هزینه ها را نیز به دست آورد.
