پارگی تاندون شانه یکی از آسیبهای شایع است که به دلیل فشارهای مداوم، ضربههای شدید یا حرکات نادرست ایجاد میشود. این آسیب معمولاً در افراد ورزشکار، کارگران فیزیکی، یا افراد مسن که دچار ضعف در عضلات و تاندونها هستند دیده میشود. درمان پارگی تاندون شانه به عوامل مختلفی همچون شدت آسیب، سن بیمار، سطح فعالیت و میزان درد بستگی دارد. در ادامه دکتر بهمن حسینی به بررسی روشهای درمانی این آسیب میپردازیم.
آناتومی و عملکرد تاندون شانه
تاندونهای شانه بخشی از سیستم عضلانی-اسکلتی هستند که نقش مهمی در حرکت و پایداری مفصل شانه دارند. این تاندونها عضلاتی همچون سوپراسپیناتوس، اینفراسپیناتوس، ساباسکاپولاریس و ترس مینور را به استخوان شانه متصل میکنند و به کمک آنها حرکات مختلفی مانند بالا بردن دست، چرخاندن بازو و نگه داشتن تعادل شانه امکانپذیر میشود.
علائم پارگی تاندون شانه
درد شدید: درد معمولاً در ناحیه شانه و بازو احساس میشود و ممکن است در شب تشدید شود.
کاهش حرکت: فرد ممکن است در انجام حرکات عادی مانند بلند کردن بازو یا چرخاندن آن دچار محدودیت شود.
ضعف عضلانی: کاهش قدرت در عضلات مرتبط با تاندون آسیبدیده.
صداهای غیرطبیعی: در برخی موارد، هنگام حرکت شانه صدای “ترکیدن” یا “تقتق” شنیده میشود.
تورم و التهاب: ناحیه شانه ممکن است متورم یا قرمز شود.
جهت مطالعه مقاله ای مشابه درباره عمل جراحی شانه به روی لینک کلیک کنید.
روشهای تشخیصی
- معاینه بالینی: پزشک با بررسی دامنه حرکت شانه و پرسیدن سوالاتی درباره علائم، اطلاعات اولیه را کسب میکند.
-
تصویربرداری:
MRI: بهترین روش برای مشاهده پارگی و شدت آن.
اولتراسوند: ابزاری سریع و کمهزینه برای ارزیابی پارگیهای کوچک.
رادیوگرافی: برای بررسی مشکلات استخوانی که ممکن است با آسیب همراه باشد.
روشهای درمانی غیرجراحی
پارگیهای جزئی یا پارگیهایی که درد و محدودیت حرکتی زیادی ایجاد نمیکنند، معمولاً با روشهای غیرجراحی درمان میشوند:
-
استراحت و اصلاح فعالیتها
کاهش یا توقف فعالیتهایی که به شانه فشار وارد میکنند، اولین قدم در درمان است.
استفاده از بانداژ یا اسلینگ برای بیحرکت نگه داشتن شانه ممکن است توصیه شود.
-
دارودرمانی
مصرف مسکنها و ضدالتهابهای غیراستروئیدی (مانند ایبوپروفن و ناپروکسن) به کاهش درد و التهاب کمک میکند.
تزریق کورتیزون در مواردی که التهاب شدید است، میتواند موثر باشد.
-
فیزیوتراپی
تمرینات تقویتی: تمرینات مخصوصی برای بازسازی قدرت عضلات و تاندونها تجویز میشود.
تمرینات کششی: کمک به افزایش انعطافپذیری و کاهش سفتی.
درمانهای دستی: شامل ماساژ و حرکات اصلاحی برای کاهش تنش عضلانی و افزایش گردش خون.
استفاده از ابزارهای کمکی: مانند اولتراسوند درمانی یا الکتروتراپی برای تسکین درد.
-
سرما و گرما درمانی
استفاده از کیسه یخ برای کاهش التهاب در روزهای اول.
استفاده از کمپرس گرم برای بهبود جریان خون در مراحل بعدی.
روشهای درمانی جراحی
زمانی که پارگی شدید باشد یا روشهای غیرجراحی بهبودی لازم را ایجاد نکنند، جراحی به عنوان گزینهای موثر مطرح میشود.
-
آرتروسکوپی شانه
روش کمتهاجمی که با استفاده از ابزارهای کوچک و دوربین داخل مفصل انجام میشود.
مزایا: کاهش درد بعد از عمل، زمان کوتاهتر بهبودی، و کاهش خطر عفونت.
-
جراحی باز
در مواردی که پارگی گسترده است، از این روش استفاده میشود.
در این روش، پزشک تاندون را به استخوان متصل کرده و در صورت نیاز از بخیههای مخصوص یا گیرههای فلزی استفاده میکند.
-
پیوند تاندون
در مواردی که تاندون اصلی به شدت آسیب دیده باشد، از تاندونهای دیگر بدن یا تاندون مصنوعی برای جایگزینی استفاده میشود.
-
تعویض مفصل شانه
در موارد نادر که آسیب به مفصل شانه گسترده باشد، تعویض کامل یا جزئی مفصل انجام میشود.
دوره بهبودی پس از جراحی
- هفتههای اول: استفاده از اسلینگ برای بیحرکت نگه داشتن شانه.
- ماه اول تا سوم: آغاز فیزیوتراپی برای بازگرداندن حرکات اولیه.
- ماه سوم به بعد: تمرینات تقویتی و بازگشت تدریجی به فعالیتهای روزانه.
نکات پیشگیرانه
ورزش منظم: انجام حرکات کششی و تقویتی برای افزایش استحکام عضلات شانه.
تکنیکهای صحیح در ورزش: یادگیری روشهای صحیح پرتاب، بلند کردن اجسام و حرکات ورزشی.
اجتناب از فشار بیش از حد: خودداری از حرکاتی که به شانه فشار زیاد وارد میکنند.
استفاده از وسایل محافظتی: در ورزشها یا فعالیتهای پرخطر.
جمعبندی
درمان پارگی تاندون شانه بسته به شدت آسیب و شرایط بیمار میتواند متفاوت باشد. روشهای غیرجراحی مانند استراحت، فیزیوتراپی و دارودرمانی در بسیاری از موارد موثر هستند، اما در آسیبهای شدید، جراحی گزینه مناسبی است. با رعایت نکات پیشگیرانه و پیروی از دستورالعملهای پزشک، میتوان از عوارض این آسیب جلوگیری کرد و سلامت شانه را حفظ نمود.
