شانه ها یکی از مفاصل آسیب پذیر هستند و ممکن است طی فعالیت هایی مانند ورزش های سنگین با تکنیک اشتباه، برداشتن بار های سنگین و یا ضربه هایی مانند تصادف و …دچار آسیب بشوند که در ابن صورت باید فورا به پزشک متخصص مراجعه شود تا اقدامات لازم و کافی صورت پذیرد. دکتر حسینی جراح و متخصص ارتوپد میتواند ما را در این زمینه یاری رساند.
مراحل درمان درد شانه
درمان انواع درد شانه به شرح زیر است:
-
مرحله حاد (تا حدود 2-3 هفته اول):
کاهش درد و التهاب با استفاده از پک سرما موضعی و داروهای ضدالتهابی، محدود سازی حرکات شانه برای جلوگیری از آسیب بیشتر و استفاده از آتل یا پیسلینگ برای ثبات دادن به شانه
-
مرحله بعد از کاهش التهاب (از هفته 3 به بعد):
آغاز حرکات محدود روی دامنه حرکتی و تقویت عضلات، انجام تمرینات کششی و تقویتی تحت نظر فیزیوتراپیست و استفاده از روشهای فیزیوتراپی مانند ماساژ، امواج الکترومغناطیسی و…
-
مرحله بازتوانی (چند هفته تا چند ماه):
افزایش دامنه حرکتی و قدرت عضلانی ،تمرکز بر بازگرداندن عملکرد طبیعی و فعالیتهای روزمره و آموزش تکنیکهای خود مراقبتی به بیمار
-
پیگیری و ارزیابی مجدد:
ارزیابیهای منظم توسط فیزیوتراپیست برای تنظیم برنامه درمانی، ادامه درمان تا بازیابی کامل عملکرد و کاهش درد
در برخی موارد درد شدید و عدم پاسخ به درمان محافظه کارانه، نیاز به اقدامات عمل جراحی شانه خواهد بود. اما در اکثر موارد، درمانهای فیزیوتراپی و خود مراقبتی موثر واقع میشود. پیگیری منظم و همکاری بیمار نقش مهمی در بهبودی درد شانه دارد.
علت درد شانه
علل اصلی درد شانه شامل موارد زیر است:
-
صدمات و آسیبهای ناشی از تصادف، سقوط، یا ورزشهای سنگین:
پارگی یا التهاب عضلات دور اندام شانه ،آسیبدیدگی مفصل شانه (مانند بیرون زدن مفصل) و تردرد در اثر کشیدگی یا پارگی تاندونها
-
بیماریهای مفصلی:
آرتروز (استئوآرتریت) مفصل شانه و بیماریهای خودایمنی مانند روماتوئید آرتریت
-
سایر علل:
آسیبهای عصبی مانند گیرافتادگی عصب بازویی ، ضعف عضلات اطراف مفصل شانه ، بیماریهای مزمن مانند دیابت و اختلالات دژنراتیو مفاصل ناشی ازافزایش سن.
بررسی دقیق علت درد شانه و درمان مناسب آن در کلینیکهای تخصصی ارتوپدی صورت میگیرد. پزشک پس از معاینه و انجام تستهای تشخیصی، روش درمان مناسب را تجویز خواهد کرد که در این زمینه میتوان به جناب دکتر حسینی اشاره کرد.
درمان درد شانه راست و چپ و شانه یخ زده
درمان درد شانه، بسته به علت ایجاد آن، میتواند شامل موارد زیر باشد:
1. درمان محافظهکارانه:
– استراحت و محدود کردن فعالیتهای دردناک
– استفاده از پک سرما و گرمکنندههای موضعی
– مصرف داروهای ضدالتهاب غیر استروئیدی (NSAID)
– انجام ورزشهای کششی و تقویتی
– استفاده از آتل یا بانداژ برای حمایت از مفصل
2. درمانهای دارویی:
تزریق موضعی کورتیکواستروئیدها در صورت نیاز و تجویز داروهای ضدالتهاب خوراکی که فقط به بهبود درد منجر میشود و موقتی است.
3. درمانهای فیزیوتراپی:
ماساژ درمانی ،الکتروتراپی (مانند امواج فراصوت) و تمرینات بازتوانی میتوانند در این زمینه کمک کننده باشند. ماساژ درمانی برای کاهش التهاب و آرامسازی عضلات، الکتروتراپی (مانند امواج فراصوت) برای کاهش درد و تمرینات بازتوانی برای تقویت و انعطافپذیری عضلات
۴. درمانهای مکمل:
طب سوزنی برای تحریک نقاط خاصی از بدن و ماساژ درمانی عمقی برای آرامسازی عضلات ضروری است.
۵. درمانهای جراحی:
جراحی اصلاح کننده یا بازسازی تاندونها، جراحی لاپاراسکوپیک برای بهبود آسیبهای مفصلی و تعویض مفصل شانه در موارد پیشرفته آرتروز
درمان متناسب با هر فرد بر اساس علت دقیق درد شانه راست و چپ تعیین میشود. پزشک معالج پس از ارزیابی دقیق، برنامه درمان مناسب را ارائه خواهد داد.
درمان درد شانه یخ زده
درد شانه یخ زده (Frozen Shoulder) یک وضعیت ناتوانکننده است که با دشواری در حرکت دادن و درد شدید مفصل شانه مشخص میشود. برای درمان این وضعیت، معمولاً از رویکردهای ترکیبی زیراستفاده میشود:
-
درمان محافظهکارانه:
– استراحت نسبی و محدود کردن فعالیتهای دردناک
– استفاده از کمپرس یخ برای کاهش التهاب و درد
– مصرف داروهای ضدالتهاب غیر استروئیدی (NSAIDs)
– انجام ورزشهای کششی آرام برای حفظ دامنه حرکتی
-
درمان فیزیوتراپی:
ماساژ درمانی برای کاهش التهاب و آرامسازی عضلات ،استفاده از امواج فراصوت برای تسکین درد و انجام تمرینات کششی و تقویتی تحت نظارت فیزیوتراپیست
-
درمانهای دارویی:
تزریق موضعی کورتیکواستروئیدها برای کاهش التهاب و درد و در موارد شدید، تزریق داخل مفصلی هیالورونان برای بهبود لغزندگی مفصل
-
درمانهای مکمل:
طب سوزنی برای تحریک نقاط خاصی از بدن و کاهش درد و ماساژ درمانی عمقی برای آرامسازی عضلات
-
درمانهای جراحی:
آرتروسکوپی مفصل شانه برای آزاد کردن چسبندگیها و افزایش دامنه حرکتی و در موارد شدید، جراحی باز برای لیز کردن مفصل
درمانهای محافظهکارانه معمولاً اولین خط درمان هستند. در صورت عدم پاسخ به این درمانها، از درمانهای مداخلهای جراحی استفاده میشود. پزشک متخصص پس از ارزیابی دقیق، مناسبترین درمان را توصیه خواهد کرد.
درمان دارویی درد مفاصل شانه
درمان دارویی برای درد مفاصل شانه شامل موارد زیر است:
-
داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی (NSAIDs):
مانند ایبوپروفن، ناپروکسن یا داروهای انتخابی COX-2 مانند سلکوکسیب که باید با دستور پزشک و برای مدت زمان کوتاه مصرف شوند و باعث کاهش درد و التهاب در مفاصل میشوند.
-
داروهای ضددرد:
استامینوفن یا ترکیبات آن برای تسکین درد خفیف تا متوسط و در صورت درد شدید، ممکن است داروهای نسخهای مخدرتحت نظر پزشک، نیز تجویز شوند.
-
تزریق موضعی استروئیدها:
تزریق مستقیم به داخل مفصل شانه برای کاهش التهاب و درد معمولاً در کنار سایر درمانهای فیزیکی استفاده میشوند
-
داروهای تقویت کننده مفاصل:
مکملهای طبیعی مانند گلوکزامین و کندروئیتین سولفات که باعث کمک به تقویت و بازسازی غضروف مفصلی میشوند.
-
داروهای ضدپرسیون و آرامبخش:
در صورت وجود اضطراب، افسردگی یا بیخوابی باعث کاهش درد عضلانی و بهبود کیفیت خواب میشود.
هر نوع درمان دارویی باید تحت نظر پزشک و با توجه به وضعیت بیمار تجویز شود. همچنین ممکن است از ترکیب چند دارو برای کنترل بهتر علائم استفاده شود.
درمان شانه درد با فیزیوتراپی
درمان فیزیوتراپی برای شانه درد شامل موارد زیر میباشد:
-
تمرینات کششی و تقویتی:
برای افزایش دامنه حرکتی مفصل و تقویت عضلات اطراف شانه که شامل تمرینات با وزن بدن یا با استفاده از وزنه و کش های ورزشی انجام میشود.
-
ماساژ درمانی:
ماساژ عضلات و بافت های نرم اطراف مفصل شانه ها باعث کاهش درد و التهاب، بهبود جریان خون و انعطاف پذیری مفاصل میشوند.
-
برنامه بازتوانی:
شامل تمرینات تحت نظارت فیزیوتراپیست که باعث بازگرداندن قدرت و عملکرد طبیعی شانه میشود.
-
روشهای فیزیکی:
استفاده از یخ، گرما، الکتریکی، امواج فراصوت که باعث کاهش درد و التهاب مفاصل میشود.
-
بازآموزی الگوی حرکتی:
آموزش صحیح حرکات و وضعیتهای مناسب بدن باعث پیشگیری از تکرار آسیب و بهبود عملکرد میشود.
-
کاربرد وسایل کمکی:
مانند آتل و بانداژ برای استراحت و حمایت از مفصل نیز کمک کننده است.
مهم است که درمان فیزیوتراپی بر اساس تشخیص و شرایط فردی هر بیمار طراحی شود. این رویکرد ترکیبی میتواند به طور موثری درد شانه را کاهش داده و عملکرد را بهبود بخشد.
درمان غیر جراحی درد شانه
درمان غیرجراحی برای درد شانه شامل موارد زیر میباشد:
-
درمان دارویی:
– استفاده از داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی (NSAID) مثل ایبوپروفن یا نابروکسن
– مصرف استامینوفن برای تسکین درد
– تزریق موضعی استروئید به داخل مفصل شانه
-
درمانهای فیزیکی:
تمرینات کششی و تقویتی توسط فیزیوتراپیست ماساژ درمانی برای بهبود جریان خون و انعطافپذیری و استفاده از روشهای فیزیکی مثل یخ، گرما، امواج فراصوت
-
درمانهای مکمل:
استفاده از مکملهای طبیعی مثل گلوکزامین و کندروئیتین و طب سوزنی و طب سنتی چینی برای کاهش درد
-
استراحت و محدودیت فعالیت:
استراحت مفصل شانه برای کاهش التهاب و درد و استفاده از آتل، بانداژ یا سشوار برای حمایت از مفصل
-
اصلاح وضعیت بدن و حرکات:
آموزش صحیح حرکات و اصلاح وضعیت های نادرست و کاهش فشار و استرس بر مفصل شانه
این رویکردهای غیرجراحی اغلب به تنهایی یا به صورت ترکیبی مورد استفاده قرار میگیرند. در صورت عدم بهبود با این روشها، پزشک ممکن است جراحی را در نظر بگیرد.
درمان درد عصب شانه
درمان درد ناشی از درگیری عصب در ناحیه شانه شامل موارد زیر میباشد:
-
درمان دارویی:
استفاده از داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی (NSAID) مانند ایبوپروفن یا ناپروکسن و داروهای ضددرد مانند استامینوفن یا داروهای مسکن نوروپاتیک که موقتی هستند.
-
درمانهای فیزیکی:
تمرینات کششی و تقویتی توسط فیزیوتراپیست ،ماساژ و استفاده از روشهای فیزیکی مانند یخ، گرما و امواج فراصوت و روشهای الکتریکی مانند تحریک عصبی الکتریکی (TENS)
-
تزریقات موضعی:
تزریق استروئید یا داروهای بیحس کننده به موضع درگیر و تسکین موقت درد و کاهش التهاب
-
درمانهای مکمل:
استفاده از مکملهای گیاهی مانند گابا پنتین یا کرکومین و طب سوزنی و طب سنتی چینی برای تسکین درد
-
جراحی:
در موارد شدید و مقاوم به درمان و آزادسازی یا برداشتن بخشی از عصب درگیر ضروری است.
-
اصلاح وضعیت بدن و حرکات:
آموزش صحیح حرکات و اصلاح وضعیت های نادرست و کاهش فشار و استرس بر عصب کمک کننده هستند.
درمان باید بر اساس علت و شدت درد مشخص شود. معمولاً رویکردهای چندگانه غیرجراحی اولین خط درمان هستند و در صورت عدم پاسخ به جراحی متوسل میشوند.
درمان درد ترقوه، تاندون شانه و گرفتگی عضلات شانه نیز همانند درمان های یاد شده برای درد شانه میباشد که نیاز است به پزشک متخصص مراجعه شود.
نرمش های درمان شانه درد
برای درمان شانه درد، انجام نرمشهای مناسب و تمرینات کششی و تقویتی عضلات شانه و ناحیه اطراف آن بسیار مفید است. برخی از تمرینات و نرمشهای توصیه شده عبارتند از:
-
کشش عضلات شانه:
– کشش عضله دلتوئید (بالا و جلو بردن آرام بازو)
– کشش عضله پشت شانه (عقب بردن آرام آرنج)
– کشش عضله پشت بازو (خم کردن آرنج و نزدیک کردن آن به بدن)
-
تقویت عضلات شانه:
بالا و پایین بردن آرام بازو ، چرخش آرام بازو به داخل و خارج و پشت بردن آرام بازو در مقابل نیروی مقاوم باعث تقویت عضلات این قسمت میشود.
-
تمرینات دامنه حرکتی:
چرخاندن آرام و کامل بازو در تمام جهات و بالا بردن آرام و کامل بازو در تمام دامنه حرکتی
-
سایر تمرینات:
کشش و تقویت عضلات پشت گردن و انجام حرکات ورزشی آرام مثل شنا یا پیاده روی نیز کمک کننده هستند.
این تمرینات را باید تحت نظر فیزیوتراپیست انجام داد و به تدریج شدت و دامنه حرکات را افزایش داد. همچنین استفاده از روشهای فیزیکی مثل گرما و سرما، ماساژ و امواج فراصوت میتواند کمک کننده باشد.
درمان درد شانه هنگام خواب
درمان درد شانه هنگام خواب میتواند شامل موارد زیر باشد:
-
تغییر در وضعیت خواب:
استفاده از بالش مناسب برای محافظت از شانه ها،خوابیدن بر روی پهلوی سالم در صورت امکان واستفاده از یک بالش کوچک زیر زانوها برای تراز کردن بدن بسیار تاثیر گذار است.
-
ورزش های ارتقاء دهنده انعطاف پذیری و قدرت عضلات شانه:
حرکات کششی آرام برای عضلات شانه و بازو و تقویت عضلات دوار کف شانه کمک کننده هستند.
-
استفاده از کمپرس گرم یا سرد قبل از خواب:
کمپرس گرم برای کاهش درد و افزایش جریان خون و کمپرس سرد برای کاهش التهاب و ورم لازم هستند.
-
مصرف داروهای ضد التهاب و مسکن به صورت محدود:
مصرف با احتیاط و براساس تجویز پزشک ضروری است.
-
بررسی علت زمینه ای درد شانه و درمان آن:
آسیب های مفصلی، تاندینیت، بورسیت و…
در صورت تداوم علائم یا شدت بالا، مراجعه به پزشک متخصص توصیه می شود.
حرکات ورزشی برای درمان درد شانه
برخی از حرکات ورزشی مفید برای درمان درد شانه به شرح زیر است:
-
حرکات کششی:
کشش عضلات دلتوئید، بازو و پشت شانه و کشش عضلات چرخاننده کف مفصل شانه
-
تقویت عضلات دوار کف شانه:
حرکات مقاومتی با استفاده از کش ورزشی یا وزنه کوچک و حرکات خارج چرخش و داخل چرخش بازو
-
حرکات پویا:
چرخش آرام و کنترل شده بازو در تمام دامنه حرکتی و حرکات بالا بردن بازو به سمت جلو و کنار
-
تمرینات تعادلی:
ایستادن بر روی یک پا قرار گرفتن بازوها در کنار بدن و حرکات بالا بردن بازوها به صورت متقارن و نامتقارن
-
ورزش های هوازی خفیف:
پیاده روی، دوچرخه سواری و شنا با حرکات آرام دستها
مهم است که این تمرینات تحت نظر فیزیوتراپ انجام شوند تا از روش صحیح و بدون تشدید علائم، استفاده شود. تدریجی آغاز کردن و افزایش تمرینات نیز توصیه می گردد.
درمان درد شانه با ماساژ
ماساژ درمانی می تواند در تسکین درد شانه بسیار مفید باشد. برخی از روش های ماساژ درمانی برای درد شانه به شرح زیر است:
-
ماساژ عضلات دورانی کف مفصل شانه:
ماساژ عضلات سوپراسپیناتوس، اینفراسپیناتوس، تِرس مینور و سابسکاپولاریس زیرا این عضلات اغلب دچار انقباض و گرفتگی می شوند
-
ماساژ عضلات دلتوئید و بازو:
شل کردن تنشن عضلات دلتوئید و بازو و استفاده از تکنیک های نرم سازی عضلات
-
ماساژ نواحی اطراف کتف:
ماساژ عضلات فوق خاری و زیر خاری کتف و تحریک و افزایش جریان خون در این نواحی
-
ماساژ نواحی پشتی و گردن:
ماساژ عضلات پشتی و گردن برای کاهش فشار بر شانه واستفاده از تکنیک های آرام بخش و تسکین دهنده
-
استفاده از روغن های ضد التهاب و گرم کننده:
روغن های گیاهی مانند زیتون، بادام و آرنیک و کمک به بهبود جریان خون و کاهش التهاب
ماساژ باید توسط ماساژور آموزش دیده و با تجربه انجام شود تا از صدمه به شانه جلوگیری شود. همچنین، توجه به شدت و مدت ماساژ برای اجتناب از تشدید درد حائز اهمیت است.
به طور کلی موارد بالا همگی باید تحت نظر یک متخصص حرفه ای انجام شود تا از طولانی شدن روند درمان و ایجاد آسیب های ثانویه جلوگیری شود و بیمار بتواند به سرعت سلامتی خود را بازیابد.
