استخوان ناویکولار یکی از استخوانهای مهم مچ دست است که در ناحیهای از مچ قرار دارد که بهراحتی در معرض آسیب قرار میگیرد. آسیبهای مربوط به این استخوان میتواند به درد مزمن و اختلال در عملکرد مچ دست منجر شود. درمان این آسیبها معمولاً شامل روشهای غیرجراحی و جراحی است که بستگی به شدت آسیب دارد. در این مقاله دکتر بهمن حسینی به بررسی درمانهای مختلف مربوط به استخوان ناویکولار دست پرداخته خواهد شد.
آسیبهای استخوان ناویکولار
استخوان ناویکولار (Navicular Bone) در مچ دست در بین استخوانهای اسکافوئید و بزرگترین استخوانهای کف دست قرار دارد. این استخوان یکی از استخوانهای مهم در عملکرد مچ دست است و در بسیاری از حرکات دست نقش دارد. آسیب به این استخوان به دلایل مختلفی میتواند رخ دهد، از جمله:
- شکستگی استخوان ناویکولار: شکستگیهای این استخوان معمولاً به دلیل آسیبهای ضربهای یا فشار مکرر به این ناحیه بهوجود میآید. شکستگیها ممکن است در اثر تصادف، سقوط، یا ضربات شدید به دست ایجاد شوند.
- التهاب یا پارگی در بافتهای اطراف: علاوه بر شکستگی، التهاب در بافتهای نرم اطراف استخوان ناویکولار نیز میتواند به ایجاد درد و کاهش عملکرد مچ دست منجر شود. این التهاب ممکن است بهدلیل استفاده بیش از حد از دست یا آسیبهای جزئی مکرر رخ دهد.
- ناهنجاریهای مادرزادی: در برخی از افراد، استخوان ناویکولار بهطور طبیعی ضعیفتر یا تغییر شکلیافته است که میتواند در طول زمان به مشکلاتی منجر شود.

علائم آسیب به استخوان ناویکولار
درد در مچ دست: یکی از شایعترین علائم آسیب به استخوان ناویکولار، درد در مچ دست است. این درد معمولاً در ناحیه مرکزی مچ احساس میشود و ممکن است بهطور خاص در هنگام حرکت یا فشار بر روی دست شدت یابد.
تورم و حساسیت: در اثر آسیبهای ضربهای یا شکستگی، ممکن است تورم و حساسیت در ناحیه استخوان ناویکولار ایجاد شود.
کاهش دامنه حرکتی: آسیب به این استخوان میتواند باعث محدودیت در حرکت مچ دست و انگشتان شود.
صداهای تق تق: در برخی موارد، هنگام حرکت مچ دست، ممکن است صدای تق تق یا خشخش شنیده شود که بهدلیل آسیب به استخوان یا مفصل است.
درمانهای غیرجراحی برای آسیبهای استخوان ناویکولار
در بسیاری از موارد، آسیبهای خفیف تا متوسط به استخوان ناویکولار میتوانند با درمانهای غیرجراحی بهبود یابند. این درمانها شامل موارد زیر هستند:
- استراحت و اجتناب از فعالیتهای سنگین: یکی از نخستین اقداماتی که باید در صورت آسیب به این استخوان انجام شود، استراحت و اجتناب از انجام فعالیتهای سنگین است. این کار به استخوان کمک میکند تا در معرض فشار اضافی قرار نگیرد و بهبودی آغاز شود.
- گچ گرفتن یا بریس مچ دست: در صورت شکستگی یا کشیدگی استخوان ناویکولار، ممکن است نیاز به گچ گرفتن یا استفاده از بریس برای ثابت نگهداشتن مفصل مچ دست باشد. این کار به استخوان کمک میکند تا بهدرستی جوش بخورد و از حرکت غیرطبیعی مچ جلوگیری شود.
- داروهای ضد التهاب و مسکن: داروهای ضد التهاب غیراستروئیدی (NSAIDs) برای کاهش درد و التهاب در ناحیه آسیبدیده تجویز میشوند. این داروها به تسکین درد کمک کرده و التهاب ناشی از آسیب را کاهش میدهند.
- فیزیوتراپی: فیزیوتراپی میتواند به بازگرداندن دامنه حرکتی مفصل مچ و تقویت عضلات اطراف مفصل کمک کند. تمرینات مخصوص مچ دست میتوانند به تسریع روند بهبودی کمک کنند.همچنین برای کسب اطلاعات بیشتر راجب درمان صدا دادن مچ دست روی لینک کلیک کنید.
درمانهای جراحی برای آسیبهای استخوان ناویکولار
در برخی موارد، درمانهای غیرجراحی ممکن است نتایج مطلوبی نداشته باشند و بیمار نیاز به جراحی داشته باشد. جراحیهای مختلفی برای درمان آسیبهای استخوان ناویکولار وجود دارند که به نوع آسیب بستگی دارند:
- جراحی بازسازی یا ترمیم استخوان: در صورت شکستگیهای پیچیده یا شکستگیهایی که در جوش خوردن دچار مشکل میشوند، جراحی بازسازی استخوان ممکن است ضروری باشد. در این جراحی، جراح ممکن است از پیچ و پین برای تثبیت استخوان و جوش خوردن آن استفاده کند.
- پیوند استخوان: در مواردی که استخوان بهطور کامل از بین رفته یا آسیب دیده باشد، ممکن است پیوند استخوان مورد نیاز باشد. در این جراحی، جراح از استخوان از سایر قسمتهای بدن یا از اهداکننده برای ترمیم استخوان آسیبدیده استفاده میکند.
- آرتروسکوپی: در برخی از آسیبها، جراحی آرتروسکوپی ممکن است انجام شود. در این روش جراحی کمتهاجمی، جراح از یک دوربین کوچک برای مشاهده و درمان آسیبها استفاده میکند.

عوارض و خطرات جراحی
همانند هر جراحی دیگری، جراحیهای مربوط به استخوان ناویکولار نیز دارای خطراتی هستند که شامل موارد زیر میشوند:
عفونت: ممکن است پس از جراحی، عفونت در ناحیه آسیبدیده ایجاد شود.
آسیب به بافتهای اطراف: در حین جراحی، احتمال آسیب به بافتهای نرم، اعصاب، یا رگهای خونی وجود دارد.
عدم جوش خوردن استخوان: در برخی از موارد، استخوان ممکن است بهدرستی جوش نخورد و نیاز به جراحی مجدد داشته باشد.
نتیجهگیری
آسیب به استخوان ناویکولار دست میتواند تأثیر زیادی بر عملکرد مچ دست و زندگی روزمره فرد بگذارد. در بسیاری از موارد، درمانهای غیرجراحی مانند استراحت، گچ گرفتن، و فیزیوتراپی میتوانند بهبودی قابل توجهی ایجاد کنند. اما در صورت شکستگیهای شدید یا آسیبهای پیچیده، ممکن است نیاز به جراحی باشد. انتخاب درمان مناسب باید تحت نظر یک متخصص ارتوپدی انجام شود تا بهترین نتایج برای بیمار حاصل شود.