مفاصل شانه ها نیز مانند سایر مفاصل بدن در معرض ابتلا به آرتروز هستند بنابراین لازم است پیشگیری را به درمان ترجیح دهیم اما در صورت ابتلا بهتر است به یک پزشک متخصص در این زمینه نظیر دکتر حسینی جراح و متخصص ارتوپد مراجعه کنیم.
در ادامه بیشتر به بررسی این نوع آرتروز میپردازیم.
ارتروز شانه چیست؟
آرتروز شانه (Shoulder Osteoarthritis) یک بیماری مفصلی است که باعث فرسایش و تخریب غضروف مفصلی در مفصل شانه میشود. و میتواند منجر به درد، تحرک محدود و ناتوانی در استفاده از شانه شود.
علل اصلی آرتروز شانه عبارتند از:
- افزایش سن: با افزایش سن، احتمال آسیب به غضروف مفصلی افزایش مییابد که این مورد اجتناب ناپدیر است اما با حرکات ورزشی میتوانیم آن را به تعویق بیاندازیم.
- آسیب قبلی به شانه: شکستگی، جراحی یا آسیبهای دیگر میتوانند باعث تخریب زودرس غضروف شوند.
- استرس مکانیکی مداوم: فعالیتهای ورزشی یا کاری که نیاز به حرکات تکراری و فشار بر روی شانه دارند نیز باعث آسیب به این مفصل میشود.
- بیماریهای زمینهای: بیماریهایی مانند دیابت، چاقی و روماتیسم میتوانند آرتروز را تسریع کنند.
علائم آرتروز شانه شامل درد، محدودیت حرکتی، ضعف عضلات و ناتوانی در انجام فعالیتهای روزمره است. درمان شامل مدیریت درد با دارو، فیزیوتراپی، تزریق موضعی و در نهایت جراحی تعویض مفصل است. پیشگیری با حفظ وزن سالم و اجتناب از آسیبهای تکراری به شانه نیز حائز اهمیت است.
انواع بیماری آرتروز شانه
بیماری آرتروز در مفصل شانه میتواند به انواع مختلفی تقسیم بندی شود که عبارتند از:
- آرتروز اولیه (Primary Osteoarthritis):
-این نوع آرتروز به علت فرسایش طبیعی غضروف مفصلی با افزایش سن ایجاد میشود و معمولاً در افراد بالای 50 سال رخ میدهد.
- آرتروز ثانویه (Secondary Osteoarthritis):
این نوع آرتروز به دلیل عوامل دیگری مانند آسیب قبلی به شانه، بیماریهای زمینهای یا اختلالات مادرزادی ایجاد میشود که میتواند در هر سنی رخ دهد.
- آرتروز پست تروماتیک (Post-traumatic Osteoarthritis):
ناشی از آسیبهای قبلی به مفصل شانه مانند شکستگی، دررفتگی یا جراحیهای شانه است و میتواند در هر سنی بروز کند.
- آرتروز التهابی (Inflammatory Osteoarthritis):
که همراه با التهاب شدید مفصل شانه است و معمولاً ناشی از بیماریهای روماتیسمی مانند روماتوئید آرتریت یا لوپوس است.
هر کدام از این انواع آرتروز شانه با علائم و درمان های متفاوتی همراه است. ارزیابی دقیق توسط پزشک متخصص برای تشخیص نوع آرتروز و شروع درمان مناسب ضروری است که جناب دکتر حسینی میتواند ما را در این زمینه یاری کند.

علائم آرتروز شانه و گردن
علائم آرتروز شانه و گردن شامل موارد زیر است:
-
درد مفصل شانه:
درد در حرکات مختلف شانه مثل بالا بردن دست، چرخش شانه یا خوابیدن روی آن و درد در طول شب که باعث بیدار شدن فرد میشود
-
محدودیت حرکتی شانه:
کاهش دامنه حرکتی و ناتوانی در انجام حرکات مختلف شانه و احساس سفتی و محدودیت در حرکت شانه
-
درد و ضعف در ناحیه گردن:
درد در ناحیه گردن که به دلیل درگیری مفاصل بین مهرهای ایجاد میشود و احساس ضعف و خستگی در عضلات گردن
-
کرختی و ضعف در بازو:
حساس کرختی، بیحسی یا ضعف در بازو به دلیل تحریک اعصاب و گاهی درد از ناحیه شانه به بازو و دست منتشر میشود
-
تورم و گرمی مفصل:
تورم و احساس گرما در ناحیه مفصل شانه به دلیل التهاب
-
صداهای مفصلی:
ایجاد صداهایی شبیه به کرک کردن یا خشخش در هنگام حرکت شانه
این علائم میتوانند به تنهایی یا در ترکیب با هم بروز کنند. شدت و پیشرفت علائم بستگی به میزان تخریب مفصلی دارد. تشخیص و درمان زودهنگام توسط پزشک متخصص توصیه میشود.
علل بروز آرتروز شانه چیست؟
عواملی که ممکن است به بروز آرتروز شانه منجر شوند شامل موارد زیر میشود:
- فرسایش طولانی مدت: استفاده زیاد و طولانی مدت از مفصل شانه میتواند باعث فرسایش و آسیب به بافتهای مفصل شود.
- آسیبهای حاد یا مزمن: آسیبهای ناشی از ورزشهای سنگین یا تکراری، حوادث و ضربهها، یا شرایطی که باعث آسیب به ساختارهای مفصلی شانه میشوند میتوانند ارتروز شانه را تسریع کنند.
- بیماریهای مفصلی: برخی از بیماریهای مفصلی مانند التهاب مفصل (آرتریت)، آرتریت روماتوئید، و دیسکوندرولیز شانه میتوانند به بروز ارتروز شانه منجر شوند.
- عوامل ژنتیکی: برخی از افراد به دلیل وجود عوامل ژنتیکی، احتمال بیشتری برای بروز ارتروز شانه دارند.
- عوامل سنی: با پیشرفت سن، بافتهای مفصلی تحت تأثیر تغییرات زیست شناختی قرار میگیرند و این میتواند به بروز ارتروز شانه منجر شود.
- چاقی: چاقی میتواند باعث افزایش فشار بر مفصلها شود و باعث ایجاد خستگی و فرسایش زودرس آنها شود.

روش های درمانی قطعی آرتروز شانه
ارتروز شانه یک بیماری تخریبی است که ممکن است به دنبال آسیب یا سایر عوامل مانند پیری، فعالیت بیش از حد یا ژنتیک رخ دهد. درمان قطعی ارتروز شانه ممکن است با توجه به شدت بیماری و وضعیت فرد متفاوت باشد. اما روشهای درمانی که معمولاً برای کنترل و تسکین علائم ارتروز شانه استفاده میشود عبارتند از:
- فیزیوتراپی و تمرینات تقویتی: تمرینات کنترل شدید درد و بهبود قدرت و انعطافپذیری مفصل را تسریع میکنند.
- داروها: مصرف داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی (NSAIDs)، مسکنها و داروهای کورتیکواستروئیدی برای کنترل درد و التهاب مفصل.
- تزریقهای موضعی: تزریقهای موضعی مانند کورتیکواستروئیدها و مواد لوبریکانت برای کاهش التهاب و درد
- اصلاح رژیم غذایی: تغذیه مناسب و کاهش وزن میتواند به بهبود ارتروز شانه کمک کند.
- جراحی: در موارد شدید و غیرقابل کنترل، اقدام به جراحی از جمله جراحی تعویض مفصل میتواند لازم واقع شود.
همچنین، مهم است که به توصیهها و دستورات پزشک خود درباره درمان آرتروز شانه پایبند باشید و از مشاوره و نظر او برای درمان استفاده کنید.
درمان آرتروز شانه با ورزش
درمان ارتروز شانه با ورزش میتواند به بهبود وضعیت درد و افزایش قدرت عضلات شانه کمک کند. اما بهتر است قبل از شروع هر برنامه ورزشی با پزشک یا فیزیوتراپیست مشورت کنید .
ورزشهایی که ممکن است برای درمان آرتروز شانه مفید باشند عبارتند از:
- تقویت عضلات پشتی شانه و قسمتهای محیطی
- تقویت عضلات شکم و پشت
- انجام حرکات یوگا برای کسب آرامش
- افزایش محدودیت حرکتی شانه
ورزشهای مناسب میتواند شامل ورزشهای زیر باشد:
- ماساژ: ماساژ ملایم و مداوم میتواند به کاهش درد و تسکین عضلات کمک کند.
- تمرینات استرچینگ: تمرینات کششی کمک میکند تا انعطاف پذیری عضلات و رابطههای مفصلی شانه افزایش یابد.
- تمرینات تقویتی: تمریناتی مانند انجام تمرینات با وزن بدن، وزنهها یا بندها برای تقویت عضلات شانه میتواند مفید باشد.
بهتر است از درست انجام دادن حرکات جدید برای جلوگیری از آسیب ثانویه اطمینان حاصل کنید و در صورت بروز درد یا علائم نامطلوب فوراً به پزشک مراجعه کنید.

دوران بهبودی پس از عمل جراحی ارتروز شانه چقدر است؟
بعد از عمل جراحی آرتروز شانه، زمان بهبودی و بازگشت به فعالیتهای روزمره متغیر است عواملی مانند نوع جراحی انجام شده، شرایط عمومی بدن، سن و وضعیت فیزیکی فرد تاثیرگذار هستند.
معمولاً، در چند هفته اول پس از جراحی، بیمار نیاز به استراحت و توجه ویژه به فیزیوتراپی دارد. با ادامه تمرینات فیزیوتراپی و توجه به راهنماییهای پزشک، تدریجاً قدرت و حرکت شانه بهبود مییابد.
معمولاً، کسانی که عمل جراحی ارتروز شانه داشتهاند، در 3 تا 6 ماه اول بهبودی کامل را تجربه میکنند. اما برای برخی افراد، زمان لازم برای بهبودی بیشتر ممکن است که بستگی به شرایط سنی،بیماری های زمینه ای و... دارد.
مهمترین نکته این است که تعهد به برنامه توصیه شده توسط پزشک و فیزیوتراپیست، از اهمیت بسیاری برخوردار است تا بهترین نتایج برای بهبودی شانه بدست آید.
همان طور که در این مقاله بررسی کردیم آرتروز علل مختلفی دارد که برخی از آن ها قابل پیش گیری و برخی دیگر مانند عوامل ژنتیکی و کهولت سن غیر قابل پیشگیری هستند اما بهتر است این عوامل به درستی شناخته شوند تا بتوان تا حد زیادی جلوی ابتلا به آن را گرفت.