جراحی شکستگی شانه

شکستگی استخوان یکی از مشکلات متداولی است که در اثر ضربه های ناگهانی یا تصادفات ایجاد میشود و ممکن است برای هر فردی در هر سن و سالی پیش بیاید.این شکستی ها اگر برای سالمندان اتفاق بیوفتد درمان آن سخت تر و زمان بر تر است بنابراین افراد سال مند به ویژه افرادی که دچار پوکی استخوان هستند باید به دقت از مفاصل خود مراقبت کنند.

این شکستگی ها در هر نقطه ای از بدن ممکن است رخ دهد و اگر شکستگی با شدت زیادی انجام شود چاره ای بجز جراحی آن ناحیه نیست که بهتر است این جراحی توسط فرد متخصص و مجربی نظیر دکتر بهمن حسینی انجام شود‌.

در این مقاله به بررسی جراحی شکستگی شانه میپردازیم.

 

مراحل جراحی شکستگی شانه

جراحی شکستگی شانه شامل موارد زیر است:

 

1. ارزیابی و تشخیص شکستگی:

معاینه فیزیکی برای بررسی محل درد، تورم و محدودیت حرکت و انجام تصویربرداری‌های رادیوگرافی، CT اسکن و MRI برای تشخیص دقیق نوع و محل شکستگی

 

2. انتخاب روش درمان:

در صورت جابجایی استخوان یا آسیب مفصلی، درمان جراحی توصیه می‌شود و در شکستگی‌های ساده‌تر، درمان غیرجراحی مانند آتل‌گذاری ممکن است کافی باشد.

 

3. روش‌های جراحی:

– پیچ‌گذاری: استخوان‌های شکسته با پیچ‌های ارتوپدی به هم متصل می‌شوند.

– پلاک‌گذاری: با استفاده از صفحات فلزی و پیچ، استخوان‌ها ثابت می‌شوند.

– جایگزینی مفصلی: در صورت آسیب شدید مفصلی، ممکن است تعویض کامل مفصل شانه انجام شود.

 

4. مراقبت بعد از عمل:

استراحت کامل اندام، استفاده از آتل یا گچ برای ثابت نگه داشتن شانه  ،شروع حرکات آرام و کنترل شده طبق برنامه فیزیوتراپی و مصرف داروهای تجویزی برای کنترل درد و التهاب و اجتناب از حرکات ورزشی سنگین.

 

بازگشت به فعالیت‌های عادی معمولاً در عرض چندین ماه امکان‌پذیر است، اما به نوع شکستگی و روش جراحی بستگی دارد. پیروی از توصیه‌های پزشک و انجام برنامه توانبخشی نقش مهمی در بهبود دارد.

بیشترین نواحی شکستگی شانه

بیشترین نواحی شانه که احتمال شکستگی در آنها وجود دارد عبارتند از:

 

1. سر استخوان بازو (هومروس):

این ناحیه یکی از رایج‌ترین محل‌های شکستگی در ناحیه شانه است. شکستگی در سر استخوان بازو معمولاً به دلیل ضربه مستقیم به شانه یا افتادن روی دست رخ می‌دهد.

 

2. کتف (اسکاپولا):

شکستگی در ناحیه کتف نسبتاً نادر است، اما گاهی به دلیل آسیب‌های شدید مانند سقوط از ارتفاع رخ می‌دهد.

این نوع شکستگی معمولاً همراه با آسیب‌های دیگر مانند آسیب به ریه‌ها نیز میباشد.

 

3. کلاویکول (استخوان ترقوه):

شکستگی کلاویکول یکی از رایج‌ترین انواع شکستگی در ناحیه شانه است. این شکستگی اغلب در اثر ضربه مستقیم به قسمت میانی کلاویکول یا افتادن روی دست رخ می‌دهد.

 

4. مفصل شانه (مفصل گلنوهومرال):

شکستگی در مفصل شانه نسبتاً نادر است، اما گاهی در اثر آسیب‌های شدید مانند تصادفات رخ می‌دهد این نوع شکستگی معمولاً همراه با آسیب‌های دیگر مانند پارگی رباط‌های اطراف مفصل است.

 

بنابراین، شایع‌ترین محل‌های شکستگی در ناحیه شانه، سر استخوان بازو و کلاویکول هستند.

 

شکستگی کتف در سالمندان

شکستگی کتف (اسکاپولا) در سالمندان نسبتاً نادر است، اما ممکن است در این گروه سنی بیشتر دیده شود. چند دلیل برای این موضوع وجود دارد که عبارتند از:

 

1. کاهش توده و قدرت استخوانی:

با افزایش سن، توده و قدرت استخوان‌ها در سالمندان کاهش می‌یابد.این موضوع باعث می‌شود استخوان‌ها شکننده‌تر و آسیب‌پذیرتر شوند.

 

2. کاهش تعادل و افتادن:

سالمندان معمولاً دچار مشکلات تعادل و افتادن بیشتری هستند افتادن در این گروه سنی می‌تواند منجر به شکستگی کتف شود.

 

3. همراهی با سایر بیماری‌ها:

بسیاری از سالمندان مبتلا به بیماری‌هایی مانند استئوپروز هستند. این بیماری‌ها باعث می‌شوند استخوان‌ها شکننده‌تر شوند و در چنین شرایطی، احتمال شکستگی کتف بالاتر می‌رود.

 

4. کاهش توانایی حفاظت:

سالمندان معمولاً توانایی حفاظت از خود در برابر ضربه‌ها را ندارند.این موضوع می‌تواند منجر به آسیب‌های شدیدتر در صورت افتادن شود.

 

به طور کلی، شکستگی کتف در سالمندان به دلیل کاهش توده استخوانی، مشکلات تعادل و همراهی با سایر بیماری‌ها نسبت به جمعیت عمومی شایع‌تر است. در صورت مشاهده علائم، سریعاً به پزشک مراجعه کنند تا درمان مناسب صورت گیرد.

طول درمان شکستگی کتف و شانه

مدت زمان درمان شکستگی کتف (اسکاپولا) و شانه به عوامل متعددی بستگی دارد، اما به طور کلی می‌توان  به شرح زیر برآورد کرد:

 

1. شکستگی ساده کتف (بدون عارضه):

درمان محافظه‌کارانه (آتل‌بندی) حدود 6-8 هفته طول می‌کشد.پس از این زمان، معمولاً فرد قادر به انجام فعالیت‌های روزانه خود خواهد بود.

 

2. شکستگی همراه با جابه‌جایی استخوان:

درمان این نوع شکستگی معمولاً نیازمند جراحی است. پس از عمل جراحی، دوره نقاهت و توانبخشی حدود 12-16 هفته طول می‌کشد و بازگشت کامل به فعالیت‌های روزانه معمولاً 4-6 ماه به طول می‌انجامد.

 

3. شکستگی همراه با آسیب عصبی یا عروقی:

در این موارد، مدت درمان و بهبودی بیشتر متغیر است.ممکن است نیاز به مداخله‌های تخصصی‌تر و زمان بازگشت به فعالیت‌های روزمره طولانی‌تر باشد.

 

در همه موارد، انجام فیزیوتراپی و توانبخشی مناسب نقش بسیار مهمی در بهبود و کاهش مدت درمان دارد. همچنین سن، سلامت عمومی و وضعیت پیش از آسیب فرد نیز در این زمینه تاثیرگذار هستند. بنابراین طول دوره درمان باید براساس شرایط خاص هر بیمار ارزیابی شود.

 

تغذیه‌ های مفید برای شکستگی شانه و کتف

برای شکستگی شانه و کتف، موارد تغذیه‌ای زیر توصیه می‌شوند:

 

1. پروتئین:

مصرف پروتئین کافی مانند گوشت، ماهی، تخم مرغ و لبنیات برای تقویت و ترمیم استخوان و عضلات ضروری است.روزانه حدود 1-1.5 گرم پروتئین به ازای هر کیلوگرم وزن بدن توصیه می‌شود.

 

2. کلسیم:

مصرف منابع غنی از کلسیم مانند شیر، ماست، پنیر و سبزیجات سبز تیره برای تقویت استخوان‌ها مهم است. روزانه حدود 1000-1200 میلی‌گرم کلسیم مصرف شود.

 

3. ویتامین D:

این ویتامین برای جذب کلسیم و تقویت استخوان ضروری است و منابع آن شامل ماهی، تخم مرغ، قارچ و نور خورشید است.مصرف روزانه 600-800 واحد بین‌المللی ویتامین D توصیه می‌شود.

 

4. ویتامین C:

نقش مهمی در ترمیم بافت‌ها و تولید کلاژن دارد.منابع آن میوه‌ها و سبزی‌های تازه هستند. مصرف روزانه 75-90 میلی‌گرم ویتامین C توصیه می‌شود.

 

همچنین آب کافی نوشیدن و پرهیز از مصرف الکل و سیگار نیز در بهبود روند درمان مؤثر است. مشورت با پزشک متخصص در این زمینه توصیه می‌شود.

 

تشخیص علائم شکستگی استخوان کتف چیست؟

علائم شکستگی استخوان کتف به شرح زیر است:

 

1. درد شدید در ناحیه کتف و دوش:

درد معمولاً بلافاصله پس از آسیب شروع می‌شود و با تحرک و لمس ناحیه تشدید می‌شود.

 

2. محدودیت حرکت و ناتوانی در تحرک بازو:

به دلیل درد و ناپایداری، فرد قادر به تحرک و حرکت دادن بازو نیست.

 

3. تورم و کبودی در ناحیه کتف:

به دلیل خونریزی و آسیب به بافت‌های اطراف، تورم و کبودی در ناحیه کتف مشاهده می‌شود.

 

4. تغییر شکل ظاهری کتف:

در صورت جابه‌جایی قطعات استخوان شکسته، تغییر شکل آشکار ناحیه کتف قابل مشاهده است.

 

5. حساسیت و درد هنگام لمس ناحیه:

که در این صورت لمس ناحیه کتف بسیار دردناک است.

 

6. گاهی صدای شکستن هنگام آسیب:

در برخی موارد، صدای شکستن استخوان در لحظه آسیب شنیده می‌شود.

 

در صورت مشاهده این علائم، حتماً باید به پزشک مراجعه کرد تا شکستگی تشخیص داده شده و اقدامات درمانی مناسب انجام شود.

عوامل موثر در شکستگی استخوان کتف

شکستگی استخوان کتف معمولاً در اثر ضربه یا آسیب شدید به ناحیه کتف رخ می‌دهد. برخی از عوامل اصلی که می‌توانند موجب شکستگی استخوان کتف شوند  عبارتند از:

 

1. سقوط از ارتفاع:

افتادن از ارتفاع مانند پله‌ها، نردبان یا سقوط در حین ورزش می‌تواند به شکستگی کتف منجر شود.

 

2. تصادف رانندگی:

برخورد شدید با فرمان یا داشبورد خودرو در تصادفات، یکی از علل شایع شکستگی کتف است.

 

3. ضربه مستقیم به کتف:

ضربه مستقیم به ناحیه کتف  در اثر سقوط یک جسم سنگین بر روی کتف یا برخورد با سطح سخت می‌تواند موجب شکستگی شود.

 

4. زمین خوردن در ورزش‌ها:

در ورزش‌هایی که احتمال افتادن و برخورد با زمین وجود دارد، شکستگی کتف رخ می‌دهد، مثل اسکی، دوچرخه‌سواری، فوتبال و…

 

5. پوکی استخوان:

پوکی استخوان به دلیل افزایش سن، کمبود کلسیم یا بیماری‌های زمینه‌ای می‌تواند خطر شکستگی کتف را افزایش دهد.

 

بنابراین هرگونه آسیب شدید به ناحیه کتف، به ویژه در افراد مسن و دارای پوکی استخوان، باید جدی گرفته شود و برای بررسی احتمال شکستگی به پزشک مراجعه شود.

 

راهکار های شکستگی شانه

بهترین روش‌های درمان شکستگی استخوان کتف (شانه) به شرح زیر است:

 

1. درمان محافظه‌کارانه (غیرجراحی):

– استفاده از آتل یا سرپوش برای بی‌حرکت کردن کتف و بازو

– استراحت کامل و استفاده از سرآویز برای نگهداشتن دست

– مسکن و کاهش درد که موقتی است

– فیزیوتراپی و تمرینات توانبخشی پس از بهبود اولیه

 

2. درمان جراحی:

در صورت جابه‌جایی بیش از حد قطعات شکسته یا ناپایداری کتف انجام جراحی برای ثابت کردن قطعات شکسته با استفاده از پیچ، پلاک یا سیم ضروری است  و در برخی موارد نیز عمل جراحی تعویض مفصل کتف ضروری است. (آرتروپلاستی)

 

3. استفاده از طب سنتی و دارو‌های گیاهی:

برخی داروهای گیاهی مانند زنجبیل، کورکومین و … می‌توانند درد و التهاب را کاهش دهند استفاده از طب سوزنی و ماساژ در کنار درمان پزشکی می‌تواند مفید باشد.

 

4. رعایت نکات بهداشتی و تغذیه‌ای:

مصرف کافی کلسیم و ویتامین D برای بهبود سلامت استخوان‌ها، استراحت کافی و رعایت بهداشت خواب و پرهیز از مصرف سیگار که تأثیر منفی بر بهبود شکستگی دارد نیز ضروری است.

 

انتخاب بهترین روش درمان به شدت آسیب، محل شکستگی و وضعیت فرد بستگی دارد و باید تحت نظر پزشک متخصص تعیین شود.

برتری جراحی نسبت به درمان غیر جراحی

درباره برتری جراحی نسبت به درمان غیر جراحی در شکستگی های کتف، باید موارد زیر را در نظر گرفت:

 

1. نوع شکستگی و شدت آن:

شکستگی های ساده و بدون جابه‌جایی قطعات استخوانی، معمولاً با درمان محافظه‌کارانه قابل مدیریت هستند.شکستگی های با جابه‌جایی زیاد یا ناپایداری کتف، نیاز به عمل جراحی شانه برای ثابت سازی قطعات دارند.

 

2. سن و وضعیت سلامت فرد:

افراد جوان‌تر و سالم‌تر بهتر می‌توانند درمان جراحی را تحمل کنند.در سالمندان یا افراد با بیماری های همزمان، گاهی درمان غیرجراحی ترجیح داده می‌شود.

 

3. فعالیت‌های روزمره و نوع شغل فرد:

افرادی که نیاز به بازگشت سریع به فعالیت‌های روزمره یا شغلی دارند، ممکن است جراحی برای آن‌ها مناسب‌تر باشد. در مواردی که بازگشت به فعالیت‌های طبیعی اهمیت کمتری دارد، درمان غیرجراحی قابل قبول است.

 

به طور کلی، جراحی ممکن است در برخی موارد نتایج بهتری را حاصل کند، اما تصمیم‌گیری باید با درنظرگرفتن همه جوانب و مشورت با پزشک متخصص انجام شود. هر روش درمانی بسته به شرایط خاص هر بیمار می‌تواند مناسب باشد.

 

اهمیت مراقبت از کتف پس از جراحی

پس از بهبود شکستگی کتف، همچنان نیاز به مراقبت و پیگیری های زیر وجود دارد:

 

1. توان‌بخشی فیزیکی:

پس از درمان جراحی یا غیرجراحی، بازگرداندن دامنه حرکتی و قدرت عضلات اطراف کتف بسیار مهم است همچنین برنامه‌ریزی توان‌بخشی تحت نظر متخصص فیزیوتراپی ضروری است.

 

2. پیگیری پزشکی:

بازبینی‌های منظم توسط جراح ارتوپد برای ارزیابی روند بهبودی و رفع هرگونه عارضه احتمالی لازم است و در صورت نیاز، ممکن است توصیه‌هایی مانند استفاده از آتل یا محدودیت فعالیت ارائه شود.

 

3. پیشگیری از عوارض:

خطر عوارضی مانند انقباض مفصل، ضعف عضلات و درد پس از شکستگی وجود دارد که باید کنترل شوند و رعایت توصیه‌های پزشکی برای پیشگیری از این عوارض اهمیت دارد.

 

4. بازگشت به فعالیت‌های طبیعی:

زمان بازگشت به فعالیت‌های روزمره و ورزشی بسته به نوع درمان و روند بهبودی متفاوت است و تحت نظر پزشک و متخصص توان‌بخشی، برنامه‌ریزی برای بازگشت به فعالیت‌ها انجام می‌شود.

 

در مجموع، پس از بهبود شکستگی کتف، مراقبت و پیگیری مداوم برای بازیابی کامل عملکرد و پیشگیری از عوارض ضروری است.

 

 

خطر های شکستگی شانه

شکستگی شانه می‌تواند در شرایط زیر خطرناک باشد:

 

1. شکستگی های پیچیده و غیرثابت:

شکستگی های که شامل لبه مفصلی یا چند قطعه ای هستند، ممکن است ثبات مفصل را مختل کنند و پیچیده باشند بنابراین این شکستگی ها نیاز به جراحی و مراقبت دقیق دارند تا عملکرد شانه برگردد.

 

2. شکستگی با آسیب عروقی یا عصبی:

در برخی موارد، شکستگی می‌تواند به آسیب رساندن به اعصاب یا عروق خونی اطراف شانه منجر شود. این عوارض نیاز به درمان فوری و تخصصی دارند.

 

3. شکستگی در افراد مسن:

در افراد مسن، شکستگی شانه می‌تواند به عوارضی مانند عفونت، گیجی، آتروفی عضلانی و مشکلات تنفسی منجر شود بنابراین مراقبت‌های ویژه و توان‌بخشی در این بیماران ضروری است.

 

4. شکستگی همراه با آسیب شدید بافت نرم:

گاهی شکستگی همراه با زخم باز، پارگی عضلات یا آسیب پوستی می‌باشد این موارد نیاز به درمان جراحی سریع و مراقبت ویژه پزشکی دارند.

 

در کل، شکستگی های پیچیده، همراه با آسیب عروقی یا عصبی، در افراد مسن و همراه با آسیب شدید بافت نرم، خطرناک هستند و نیاز به درمان تخصصی و مراقبت دقیق دارند.

درمان شکستگی شانه بدون عمل جراحی

در برخی موارد می‌توان شکستگی های شانه را بدون انجام جراحی درمان کرد. این موارد عبارتند از:

 

1. شکستگی های ساده و ثابت:

شکستگی های که قطعات استخوانی در محل خود قرار دارند و ثبات داشته باشند در این موارد می‌توانند با کاربرد آتل یا بانداژ و محدودیت حرکتی درمان شوند.

 

2. شکستگی های غیر جابجا:

در برخی شکستگی ها، قطعات استخوانی در محل خود می‌مانند و جابجایی ندارند در این موارد نیز می‌توانند با بی حرکتی و استفاده از آتل درمان شوند.

 

3. شکستگی های خفیف در افراد جوان:

در بعضی موارد، به ویژه در افراد جوان و فعال، شکستگی خفیف و ساده می‌تواند با بی حرکتی و فیزیوتراپی بهبود یابد.

 

4. شکستگی های قدیمی و التیام یافته:

در مواردی که شکستگی قبلا درمان شده و در حال التیام است، نیاز به جراحی نیست.

 

در این موارد، درمان محافظه‌کارانه با آتل‌گذاری، محدودیت حرکتی و فیزیوتراپی می‌تواند موثر باشد. اما جراحی همچنان گزینه اصلی برای شکستگی های پیچیده، نا ثابت یا همراه با دررفتگی مفصل می‌باشد.

 

مراقبت های پس از جراحی شانه

مراقبت های پس از جراحی شانه به منظور بهبود و بازگشت به فعالیت های روزمره شامل موارد زیر می شود:

 

1. بی حرکتی و استفاده از آتل:

در ابتدا برای محافظت شانه و جلوگیری از حرکت اعمال می شود که معمولا به مدت 2-4 هفته ادامه دارد.

 

2. کاهش درد و التهاب:

استفاده از داروهای ضد التهاب و یخ بندی منطقه جراحی شده که این مرحله معمولا 1-2 هفته طول می کشد.

 

3. بازگشت تدریجی به حرکات:

شروع حرکات کششی و تقویتی تحت نظارت فیزیوتراپیست که این فرایند طی چند ماه انجام می شود.

 

4. تقویت عضلات و بازگشت به فعالیت:

انجام تمرینات تقویتی و بازتوانی تحت نظر فیزیوتراپیست که معمولا 3-6 ماه پس از جراحی امکان بازگشت به فعالیت های روزمره وجود دارد.

 

5. پیگیری و ارزیابی مداوم:

انجام معاینات منظم برای بررسی روند بهبودی و تنظیم برنامه درمان نیز ضروری میباشد.

 

این مراحل به طور کلی تضمین می کنند که بیمار به آرامی و با حفظ ایمنی به فعالیت های روزمره خود بازگردد.

 

هزینه جراحی شانه

نمی‌توان دقیقاً قیمت جراحی شانه را اعلام کرد زیرا هزینه های جراحی شانه می‌تواند بسته به عوامل مختلفی، متفاوت باشد. برخی از عوامل مؤثر بر هزینه جراحی شانه عبارتند از:

 

1. نوع جراحی:

جراحی های مختلف شانه مانند ترمیم تاندون های شانه، تعویض مفصل شانه و غیره هزینه های متفاوتی دارند.

 

2. محل انجام جراحی:

هزینه ها در بیمارستان های دولتی، خصوصی و مطب های جراحان متفاوت است.

 

3. تجربه و تخصص جراح:

جراحان با تجربه و متخصص معمولاً هزینه بالاتری دارند.

 

4. هزینه های بیمارستانی و داروها:

هزینه اتاق عمل، بستری، داروها و ملزومات پزشکی نیز در هزینه کلی مؤثر است.

 

5. پوشش بیمه:

میزان پوشش بیمه ای نیز بر هزینه پرداختی توسط بیمار تأثیرگذار است.

 

هزینه جراحی شانه از ده میلیون تا حدود چندین میلیون تومان متغیر است. اما بهتر است برای اطلاع از هزینه دقیق، با یک جراح ارتوپد مشورت کنید.

 

به طور کلی مفصل شانه، برای همه ی افراد مفصل مهمی میباشد پس بهتر است پس از آسیب به آن فورا به متخصص مراجعه کرده چرا که شاید در مراحل اولیه با یکسری حرکات اصلاحی و درمان های غیر تهاجمی بتوانیم به درمان آن بپردازیم.