درمان سندروم گیر افتادگی شانه

سندروم گیر افتادگی شانه یکی از شایع‌ترین مشکلات حرکتی در ناحیه شانه است که منجر به درد، کاهش دامنه حرکتی و اختلال در فعالیت‌های روزانه فرد می‌شود. این وضعیت زمانی رخ می‌دهد که تاندون‌های عضلات روتاتور کاف یا بورس زیر استخوان آکرومیون فشرده شوند. در این مقاله از دکتر بهمن حسینی به بررسی علل، علائم، روش‌های تشخیص و انواع درمان‌ سندروم گیر افتادگی شانه برای این سندروم می‌پردازیم.

سندروم گیر افتادگی شانه چیست؟

در این سندروم، ساختارهای داخل فضای ساب‌آکرومیال (بین سر استخوان بازو و استخوان شانه) در هنگام بالا بردن بازو دچار فشردگی می‌شوند. این وضعیت می‌تواند موجب التهاب، درد و در صورت عدم درمان، آسیب‌های تاندونی مزمن شود.

علل سندروم گیر افتادگی شانه

1. استفاده بیش از حد از شانه

   فعالیت‌هایی مانند شنا، پرتاب توپ، آرایشگری یا کارهای بالای سر می‌توانند فشار مداومی بر عضلات شانه وارد کنند.

2. ساختار آناتومیکی خاص

   شکل خاص استخوان آکرومیون ممکن است فضای ساب‌آکرومیال را کاهش دهد.

3. التهاب بورس یا تاندون

   بورسیت یا تاندونیت باعث افزایش حجم بافت‌ها شده و فضای بین استخوان‌ها را تنگ‌تر می‌کند.

4. آسیب‌دیدگی یا پارگی عضلات روتاتور کاف

   تاندون‌های آسیب‌دیده بیشتر در معرض گیر افتادن قرار می‌گیرند.

5. عدم تعادل عضلانی

   ضعف برخی از عضلات شانه موجب اختلال در حرکت طبیعی شانه و فشردگی تاندون‌ها می‌شود.

علائم سندروم گیر افتادگی شانه

• درد در قسمت جلویی یا بیرونی شانه
• افزایش درد هنگام بالا بردن دست بالای سر
• ناتوانی در پوشیدن لباس یا بالا بردن دست برای شانه کردن مو
• ضعف در بازو
• احساس گرفتگی یا صدا در مفصل
• درد شبانه هنگام خوابیدن روی شانه مبتلا

مراحل پیشرفت بیماری سندروم گیر افتادگی شانه

1. مرحله اول (التهاب موقتی): در افراد جوان یا ورزشکار دیده می‌شود، درد قابل برگشت است.
2. مرحله دوم (تاندونیت مزمن): درد پایدارتر، ضخیم شدن تاندون‌ها و بروز فیبروز
3. مرحله سوم (پارگی یا آسیب شدید): در افراد مسن، همراه با پارگی بخشی از عضلات روتاتور کاف

تشخیص سندروم گیر افتادگی شانه

1.شرح حال پزشکی دقیق

• پرسش در مورد نوع فعالیت، شدت درد، زمان شروع علائم

2.معاینه فیزیکی

• تست‌های نیر (Neer) و هاوکینز-کندی (Hawkins-Kennedy) برای تحریک فضای ساب‌آکرومیال

3.تصویربرداری

• MRI: برای مشاهده التهاب، بورسیت یا پارگی تاندون‌ها
• اشعه ایکس: برای بررسی شکل استخوان آکرومیون یا خارهای استخوانی
• سونوگرافی: گزینه کم‌هزینه برای بررسی عضلات و تاندون‌ها

درمان غیرجراحی سندروم گیر افتادگی شانه

در اکثر موارد، درمان‌های غیرجراحی در طی ۴ تا ۶ هفته موثر هستند، به‌خصوص اگر در مراحل اولیه بیماری شروع شوند.

۱. استراحت و اجتناب از فعالیت‌های تشدیدکننده

• فعالیت‌هایی مانند شنا، وزنه‌برداری یا حرکات مکرر دست بالای سر باید محدود شود.

۲. کمپرس سرد یا گرم

• یخ گذاشتن به مدت ۱۵ تا ۲۰ دقیقه، ۳ بار در روز، برای کاهش التهاب

۳. داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی (NSAIDs)

• مانند ایبوپروفن یا ناپروکسن جهت کاهش درد و التهاب

۴. فیزیوتراپی

• تمرینات کششی: برای افزایش دامنه حرکتی
• تمرینات تقویتی: برای عضلات اطراف شانه و تیغه کتف
• تمرینات ثبات شانه: بازآموزی عضلات کنترل‌کننده مفصل شانه
• الکتروتراپی و اولتراسوند تراپی: برای کاهش التهاب

۵. تزریق کورتون

• تزریق استروئید به فضای ساب‌آکرومیال جهت کاهش التهاب
• معمولاً در موارد مزمن که به دارو و فیزیوتراپی پاسخ نمی‌دهد استفاده می‌شود
• باید محدود به ۲ یا ۳ بار در سال باشد

جهت مطالعه و کسب اطلاعات بیشتر در مورد آسیب های اعصاب دست به این لینک مراجعه نمایید.

جراحی سندروم گیر افتادگی شانه

اگر پس از ۳ تا ۶ ماه درمان غیرجراحی بهبودی حاصل نشود یا بیمار دچار پارگی قابل توجه عضله شده باشد، جراحی توصیه می‌شود.

انواع جراحی:

1.ساب‌آکرومیال دکامپرشن (Subacromial Decompression):

• حذف خار استخوانی آکرومیون و افزایش فضای بین استخوان و تاندون‌ها

2.آرتروسکوپی شانه:

• روش کم‌تهاجمی با استفاده از دوربین کوچک و ابزار مخصوص، بدون نیاز به برش باز
• دوره نقاهت سریع‌تر و عوارض کمتر نسبت به جراحی باز

ترمیم پارگی روتاتور کاف:

• اگر پارگی عضلات یا تاندون وجود داشته باشد، در همان جراحی ترمیم می‌شود

دوران نقاهت پس از جراحی سندروم گیر افتادگی شانه

• اغلب بیماران در همان روز یا روز بعد مرخص می‌شوند
• بسته به نوع جراحی، بازو باید به‌مدت ۲ تا ۶ هفته بی‌حرکت باشد
• پس از آن، فیزیوتراپی تدریجی برای بازیابی دامنه حرکتی آغاز می‌شود
• بازگشت کامل به فعالیت‌های معمولی ممکن است ۳ تا ۶ ماه طول بکشد

مراقبت‌های خانگی پس از جراحی یا درمان غیرجراحی

• استفاده منظم از کیسه یخ
• بالا نگه داشتن بازو هنگام استراحت برای کاهش تورم
• مصرف دقیق داروهای تجویزی
• انجام تمرینات پیشنهادی فیزیوتراپی
• پرهیز از فعالیت‌های سنگین تا زمان توصیه پزشک

نقش تغذیه و سبک زندگی

• مصرف مواد غذایی ضد التهاب مانند امگا-۳ (ماهی سالمون، گردو)
• مصرف ویتامین C، D و کلسیم برای سلامت استخوان‌ها و عضلات
• حفظ وزن سالم برای کاهش فشار بر مفاصل
• ترک سیگار برای بهبود جریان خون در تاندون‌ها

پیشگیری از سندروم گیر افتادگی شانه

• گرم کردن قبل از ورزش یا کار فیزیکی
• تقویت عضلات شانه و پشت
• خودداری از حرکات تکراری یا فعالیت‌های بالای سر در مدت طولانی
• اصلاح وضعیت نشستن و ایستادن، به‌خصوص در محل کار
• استفاده از تکنیک صحیح در هنگام ورزش یا بلند کردن اجسام

نتیجه‌گیری

سندروم گیر افتادگی شانه یک بیماری قابل درمان است که با شناخت زودهنگام، پیروی از توصیه‌های درمانی و انجام تمرینات مناسب می‌توان از پیشرفت آن جلوگیری کرد. در اکثر موارد، درمان‌های غیرجراحی موفقیت‌آمیز هستند، اما در صورت لزوم، جراحی نیز نتایج بسیار مثبتی دارد. همکاری بیمار در روند درمان سندروم گیر افتادگی شانه و توانبخشی، کلید اصلی موفقیت است.