التهاب تاندون شانه یا تاندونیت شانه یکی از شایعترین علل درد در ناحیه شانه است که بسیاری از افراد در سنین مختلف به آن دچار میشوند. این التهاب معمولاً در اثر استفاده بیشازحد، حرکات تکراری، آسیبهای ورزشی یا مشکلات ساختاری در مفصل شانه به وجود میآید. اگر درمان التهاب تاندون شانه در مراحل اولیه انجام شود، معمولاً بدون نیاز به جراحی و با روشهای ساده قابل کنترل است.
در این مقاله از دکتر بهمن حسینی بهطور کامل به بررسی التهاب تاندون شانه، عوامل ایجادکننده آن، علائم مشخص، روشهای درمان پزشکی و خانگی، و اقدامات پیشگیرانه خواهیم پرداخت.
التهاب تاندون شانه چیست؟
تاندونیت شانه به التهاب یکی از تاندونهایی گفته میشود که عضلات شانه را به استخوان بازو متصل میکنند. این التهاب اغلب در عضلات مجموعه روتاتور کاف (خصوصاً تاندون سوپرااسپیناتوس) رخ میدهد. در صورت عدم درمان، این التهاب ممکن است مزمن شده یا منجر به پارگی تاندون گردد.
علائم التهاب تاندون شانه
نشانههای التهاب تاندون شانه میتوانند تدریجی یا ناگهانی ظاهر شوند:
- درد در قسمت جلویی یا کناری شانه
- افزایش درد هنگام بالا بردن دست یا چرخش بازو
- درد شبانه، خصوصاً هنگام خوابیدن روی شانه
- سفتی و محدودیت حرکت شانه
- حساسیت به لمس در ناحیه آسیبدیده
- ضعف عضلات شانه در موارد پیشرفته
علتهای التهاب تاندون شانه
دلایل متعددی میتوانند موجب ایجاد یا تشدید التهاب تاندون شانه شوند، از جمله:
الف) استفاده بیشازحد
فعالیتهای تکراری مثل ورزش، بلند کردن مکرر اجسام، نقاشی یا تایپ زیاد میتوانند تاندون را بیش از حد تحت فشار قرار دهند.
ب) افزایش سن
با بالا رفتن سن، خاصیت ارتجاعی تاندونها کاهش مییابد و مستعد التهاب میشوند.
ج) وضعیت بدنی نادرست
نشستن یا ایستادن نامناسب، کج نگه داشتن گردن یا شانهها و ضعف عضلات کتف میتواند منجر به التهاب شود.
د) ضربه یا آسیب مستقیم
افتادن روی شانه یا کشیدگی شدید بازو میتواند تاندون را تحریک کند.
هـ) بیماریهای زمینهای
مانند دیابت، روماتیسم یا اختلالات گردش خون.
تشخیص التهاب تاندون شانه
برای تشخیص قطعی تاندونیت شانه، پزشک اقدامات زیر را انجام میدهد:
- بررسی شرح حال و علائم
- معاینه فیزیکی (بررسی دامنه حرکت، درد و حساسیت)
- سونوگرافی یا MRI برای مشاهده التهاب، ضخیم شدن یا پارگی جزئی
- تصویربرداری با اشعه Xبرای رد سایر مشکلات استخوانی
روشهای درمان التهاب تاندون شانه
درمان تاندونیت معمولاً بدون جراحی و با هدف کاهش التهاب، تسکین درد و بازیابی عملکرد شانه انجام میشود.
الف) درمان دارویی
- داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی (NSAIDs) مانند ایبوپروفن یا ناپروکسن برای کاهش درد و تورم
- در موارد شدید، تزریق کورتون به داخل مفصل شانه برای کنترل سریع التهاب
ب) فیزیوتراپی
کلیدیترین بخش درمان است که شامل موارد زیر میشود:
- تمرینات کششی برای افزایش دامنه حرکت
- تمرینات تقویتی برای عضلات روتاتور کاف
- استفاده از اولتراسوند درمانی، لیزر کمتوان، یا تحریک الکتریکی (TENS)
- آموزش وضعیت صحیح بدن در حالت نشسته یا ایستاده
ج) روشهای خانگی مکمل
- استفاده از کمپرس سرد در ۴۸ ساعت اول التهاب (هر ۳ تا ۴ ساعت به مدت ۱۵ دقیقه)
- پس از آن، استفاده از گرمای مرطوب برای بهبود جریان خون
- پرهیز از حرکات دردناک یا بلند کردن اجسام
- استراحت کافی و حمایت از شانه با بالش نرم هنگام خواب
لیزر درمانی و شاکویو
در موارد مزمن یا مقاوم به درمان، پزشک ممکن است روشهای پیشرفتهتری مانند لیزر درمانی یا شاکویو تراپی (امواج صوتی با انرژی بالا) را پیشنهاد کند تا با تحریک گردش خون و بازسازی بافت، التهاب کاهش یابد.
جراحی در موارد نادر
در صورت مزمن شدن التهاب، یا تبدیل آن به پارگی تاندون، و همچنین در صورتی که بیمار به درمانهای غیرجراحی پاسخ ندهد، ممکن است جراحی آرتروسکوپی جهت:
- برداشتن بافت ملتهب
- خارج کردن رسوبات کلسیمی
- ترمیم تاندون آسیبدیده
ضروری شود.
ورزشهای مناسب برای درمان تاندونیت شانه
با راهنمایی فیزیوتراپیست، حرکات ملایمی مانند موارد زیر توصیه میشود:
- حرکت پاندولی شانه
- کشش بازو به سمت جلو یا کنار
- بالا بردن بازو با کمک دیوار
- تقویت عضلات شانه با کش ورزشی (در مراحل بعدی)
تمام تمرینات باید بهآرامی و بدون درد شدید انجام شوند.
مدت زمان بهبودی التهاب تاندون شانه
مدت زمان بهبودی به شدت التهاب و میزان همکاری بیمار بستگی دارد:
- التهاب خفیف: ۲ تا ۳ هفته
- التهاب متوسط: ۴ تا ۶ هفته
- التهاب مزمن: ممکن است تا ۳ ماه یا بیشتر طول بکشد
در صورتیکه درمان بهموقع آغاز شود، احتمال بهبودی کامل بدون جراحی بسیار بالا است.
پیشگیری از التهاب تاندون شانه
برای پیشگیری از عود یا بروز التهاب تاندون، اقدامات زیر بسیار مؤثرند:
- گرمکردن بدن قبل از ورزش یا فعالیت
- پرهیز از حرکات تکراری و شدید بدون استراحت
- اصلاح وضعیت بدن هنگام نشستن، کار با رایانه یا رانندگی
- تقویت عضلات پشت و اطراف شانه
- استفاده از میز و صندلی استاندارد هنگام کار
- خودداری از خوابیدن طولانیمدت روی شانه آسیبدیده
جمعبندی
التهاب تاندون شانه اگر در مراحل اولیه شناسایی و درمان شود، بهراحتی و بدون نیاز به جراحی قابل درمان است. تشخیص دقیق، استراحت کافی، استفاده از داروهای ضد التهاب، فیزیوتراپی منظم و انجام تمرینات مخصوص نقش کلیدی در درمان آن دارند. در صورت بیتوجهی، این عارضه میتواند مزمن شود و عملکرد مفصل شانه را بهشدت کاهش دهد. بنابراین، در صورت احساس درد یا محدودیت در حرکت شانه، بهتر است بدون تأخیر با متخصص مشورت شود.
